Panna młoda, Panna z zodiaku i niezamężna dziewczyna
Panna to dawniej niezamężna młoda kobieta, dziś także znak zodiaku Panna, a w wyrażeniu „panna młoda” – kobieta w dniu ślubu.
Panna to słowo, które dziś brzmi odświętnie albo nieco staroświecko. W dopełniaczu liczby mnogiej mówimy „panien”, nie „pann”, i to jest jedna z ciekawszych nieregularności polskiej odmiany. Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego.
- Niezamężna kobieta (dawniej). *Młoda panna czekała na wiadomość.*
- Panna młoda – kobieta w dniu ślubu. *Panna młoda wyglądała pięknie.*
- Znak zodiaku. *Urodziła się we wrześniu, więc jest Panną.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | panna | panny |
| Dopełniacz | panny | panien |
| Celownik | pannie | pannom |
| Biernik | pannę | panny |
| Narzędnik | panną | pannami |
| Miejscownik | o pannie | o pannach |
Panna w zdaniu
- Panna młoda weszła do kościoła z ojcem.Uroczysty kontekst ślubny.
- Wieczór panieński urządziły jej przyjaciółki.Pokrewny przymiotnik panieński; tradycja przedślubna.
- Ten tydzień sprzyja pannom, zwłaszcza w sprawach zawodowych.Język horoskopów, liczba mnoga.
Panna dawniej i dziś
- Stara panna – dawne i raczej obraźliwe określenie kobiety niezamężnej.
- Panna Maria – tytuł Matki Bożej w tradycji katolickiej.
- Panna młoda i pan młody – para w dniu ślubu.
- Zobacz też kobieta i wdowa.
Dawniej panna dotyczyła nie tylko stanu cywilnego, lecz także pozycji społecznej. W szlacheckim dworze używano form *panna Zofia* czy *panienka*, a pojedyncze zwroty typu *panna z dobrego domu* funkcjonują do dziś w literaturze i żartach.
Czy słowo panna jest dziś obraźliwe?
Samo słowo nie, ale określenia w rodzaju „stara panna” uchodzą za krzywdzące i przestarzałe.
Jak odmienia się panna w liczbie mnogiej?
Panny, panien, pannom, panny, pannami, o pannach. Dopełniacz jest wyjątkowy.