Życie: jedno słowo o największym ciężarze
Życie to stan istnienia istot żywych, od narodzin do śmierci, a także sposób, w jaki ktoś spędza swój czas. Jest jednym z najczęstszych rzeczowników polskich.
Życie to rzeczownik rodzaju nijakiego, utworzony od czasownika *żyć*. Używamy go o biologicznym trwaniu, o biegu codzienności i o sensie, który ktoś temu trwaniu nadaje. Mówi się o nim w modlitwie, w prawie i w kawiarni.
- Stan istnienia organizmu. *W kosmosie szukają życia.*
- Czas od narodzin do śmierci. *Całe życie mieszkała w Krakowie.*
- Sposób bytowania. *Życie na wsi jest spokojniejsze.*
- Ożywienie, energia. *W mieście o dziewiątej wraca życie.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | życie | życia |
| Dopełniacz | życia | żyć |
| Celownik | życiu | życiom |
| Biernik | życie | życia |
| Narzędnik | życiem | życiami |
| Miejscownik | o życiu | o życiach |
Przykłady użycia
- Życie bywa trudne, ale warto żyć.Wyraz pojawia się w tym samym zdaniu co czasownik.
- Uratował mu życie.Częste połączenie z czasownikiem *uratować*.
- Całe życie przed tobą.Pocieszenie kierowane do młodych ludzi.
Rodzina wyrazów
Od jednego pnia wyrastają *żyć*, *żywy*, *żywot*, *żywność* i *życiowy*, a w parze z życiem występuje miłość. Nad całością czuwa też zdrowie. Ważna jest pisownia: *życie* pisze się przez ż, bo pokrewne *żyć* i *żywy* zawsze mają to samo ż. Dopełniacz liczby mnogiej to *żyć*, ale w praktyce prawie nie występuje. Popularne wyrażenia: *życie od kuchni*, *życie z dnia na dzień*, *tryb życia*.
Czy życie ma liczbę mnogą?
Formalnie tak: życia. Używa się jej, gdy mowa o kilku odrębnych egzystencjach, na przykład w grach komputerowych.
Co znaczy tryb życia?
To sposób, w jaki ktoś żyje na co dzień: aktywny, spokojny, zdrowy.