Noc: od zachodu do wschodu słońca
Noc to część doby, gdy jest ciemno, od zmierzchu do świtu. W przenośni: czas ciszy, ciemności lub trudnych przeżyć.
Noc to nie tylko brak światła. To pora, w której dzień zbiera siły, a my śnimy, pracujemy na nocnej zmianie albo oglądamy gwiazdy. Cała polska kultura obrosła nocą: od *Nocy świętojańskiej* po *Noc w operze*. Gdy zapada mrok, a świat cichnie, mówimy, że nastała noc. Jej przeciwieństwem jest dzień.
- Czas od zmierzchu do świtu. *Przespał całą noc.*
- Ciemność. *Za oknem była noc, choć dopiero szesnasta.*
- Okres trudny (przenośnie). *Przeszła przez długą noc choroby.*
- Nocleg. *Rezerwuję pokój na dwie noce.*
Odmiana rzeczownika noc
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | noc | noce |
| Dopełniacz | nocy | nocy |
| Celownik | nocy | nocom |
| Biernik | noc | noce |
| Narzędnik | nocą | nocami |
| Miejscownik | nocy | nocach |
Noc w zdaniach
- W nocy rzadko śpię spokojnie.Wyrażenie „w nocy” jest przysłówkowe i nie zmienia formy.
- Nocą miasto wygląda zupełnie inaczej.Narzędnik: forma przysłówkowa, nieco literacka.
- Spędziliśmy tam trzy noce.Po liczebnikach 2, 3, 4 używamy mianownika liczby mnogiej: noce.
Etymologia i wyrażenia
- Etymologia. Polskie *noc* pochodzi od prasłowiańskiego *noktь* i wiąże się z łacińskim *nox*, niemieckim *Nacht* i angielskim *night*. To jedno z najstarszych indoeuropejskich słów.
- Dobranoc. Jako pożegnanie piszemy łącznie: „Dobranoc!”. Rozdzielnie piszemy „dobra noc” w sensie dosłownym.
- Nocny Marek. Tak nazywamy kogoś, kto lubi czuwać po nocach i późno chodzi spać.
- Wyrażenia. *W środku nocy, po nocy, nocą, białe noce.*
- Przeciwieństwo i sąsiad. sen często towarzyszy nocy.
Co to są białe noce?
Zjawisko występujące na dalekiej północy, gdy w lecie słońce zachodzi tak krótko, że niebo nie robi się ciemne.
Czy „nocą” to to samo co „w nocy”?
Znaczenie jest zbliżone, ale „nocą” brzmi bardziej literacko, a „w nocy” jest codzienne i neutralne.