Mózg: narząd, burza mózgów i „mózg operacji”
Mózg to najważniejszy narząd układu nerwowego, ukryty w czaszce. W przenośni oznacza też inteligencję albo osobę kierującą jakimś przedsięwzięciem.
Mózg waży u dorosłego człowieka około półtora kilograma. Choć stanowi mniej więcej dwa procent masy ciała, zużywa około jednej piątej energii całego organizmu. Dlatego tak łatwo się męczysz po długim myśleniu. Mózg dzieli się na dwie półkule, a jego powierzchnię pokrywa kora z licznymi bruzdami i zakrętami.
- Narząd w czaszce. *Mózg dzieli się na półkule.*
- Inteligencja. *Ten chłopak ma mózg.*
- Przywódca przedsięwzięcia. *Był mózgiem całej operacji.*
- W kuchni. *Mózg cielęcy to dawny przysmak.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | mózg | mózgi |
| Dopełniacz | mózgu | mózgów |
| Celownik | mózgowi | mózgom |
| Narzędnik | mózgiem | mózgami |
| Miejscownik | w mózgu | w mózgach |
Mózg w użyciu
- Po udarze część mózgu przestała pracować.Dopełniacz po „część”.
- Zorganizowali burzę mózgów, by znaleźć nazwę firmy.„Burza mózgów” to kalka z angielskiego *brainstorm*, ale już utrwalona.
- To pranie mózgu, nie reklama.Zwrot ironiczny, o silnej manipulacji.
Mózg w polszczyźnie
- Burza mózgów — zbiorowe zgłaszanie pomysłów.
- Pranie mózgu — wymuszone wpływanie na przekonania.
- Drenaż mózgów — masowy wyjazd specjalistów za granicę.
- Szare komórki — żartobliwie: mózg i inteligencja.
- Narząd mieści się w głowie, a jego praca daje umysł.
Czy mózg to to samo co umysł?
Nie. Mózg to narząd, a umysł to funkcje, które ten narząd umożliwia: myślenie, pamięć, uczucia.
Dlaczego mózg piszemy przez „ó”?
To pisownia historyczna, a ó zostaje w całej odmianie i w wyrazach pokrewnych: mózgu, mózgowy, rdzeń mózgowy. Nie ma tu wymiany na o.
Jak odmienić „mózg” w dopełniaczu?
„Mózgu”, na przykład „część mózgu”, „wstrząs mózgu”. W liczbie mnogiej mówisz „mózgów”.