Nuda: stan, który ma w sobie przymus
Nuda to przykre uczucie wynikające z braku zajęcia lub zainteresowania. Potocznie nuda to także coś, co jest nudne, jak film czy wykład.
Nuda potrafi dokuczyć bardziej niż praca. Dawniej oznaczała nie brak zajęcia, ale przymus lub trud, a ten sens zachował się w czasowniku „nudzić”, czyli „męczyć”. Dziś jest to zwykłe określenie stanu bez bodźców, zwykle nieprzyjemnego, choć psychologowie przypominają, że od nudy biorą się często nowe pomysły. Czasownik „nudzić się” jest zwrotny: „nudzę się”, „nudziłam się”.
- Brak zajęcia lub zainteresowania. *W deszczowy dzień dopadła nas nuda.*
- Coś nudnego. *Ten wykład to nuda.*
- W liczbie mnogiej. *Nudy czyhają w długiej podróży.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | nuda | nudy |
| Dopełniacz | nudy | nudów |
| Celownik | nudzie | nudom |
| Narzędnik | nudą | nudami |
| Miejscownik | w nudzie | w nudach |
W zdaniu
- Z nudów zaczął liczyć kafelki na ścianie.Zwrot „z nudów” używa dopełniacza liczby mnogiej.
- Dzieci cierpią z nudy w deszczowe dni.Zwrot „z nudy” w liczbie pojedynczej jest równie poprawny jak „z nudów”.
- Nuda, nuda, nuda — powiedział i ziewnął.Potoczne powtórzenie dla podkreślenia.
Nuda i jej rodzina
- Nudzić się — czuć nudę: *Nudzę się na tym wykładzie.*
- Nudny — o czymś, co nie budzi zainteresowania.
- Nudziarz — człowiek, który nudzi innych.
- Umierać z nudów — przesadnie: być bardzo znudzonym.
- Przeciwieństwem jest zabawa lub pasja, czyli zajęcie, które angażuje.
Skąd pochodzi słowo nuda?
Z prasłowiańskiego rdzenia oznaczającego przymus lub trud. Podobne znaczenie ma czasownik „nudzić”, który kiedyś znaczył „zmuszać”.
Czy nuda jest potrzebna dzieciom?
Wielu pedagogów uważa, że tak: krótka nuda zachęca do zabawy i wymyślania zajęć. Nie trzeba więc zawsze od razu podsuwać ekranu.
Dlaczego piszemy „w nudzie”, a nie „w nudze”?
W miejscowniku d przechodzi w dz, jak w „woda — w wodzie”.