Etat: pełny, pół czy może „na czarno”?
Etat to stałe stanowisko pracy lub wymiar czasu pracy, np. pełny etat albo pół etatu. W szerszym sensie oznacza listę stanowisk w instytucji.
Etat to stałe, formalnie określone stanowisko w firmie lub instytucji. Pracować „na etacie” znaczy mieć umowę o pracę, a nie np. zlecenie czy własną działalność. Słowo zakorzeniło się w polszczyźnie z francuskiego *état*, czyli „stan; spis”.
- Stanowisko pracy. *Szkoła ogłosiła konkurs na etat nauczyciela.*
- Wymiar czasu pracy. *Pracuje na pół etatu.*
- Stała praca (potocznie). *Wreszcie dostał etat w urzędzie.*
- Lista stanowisk. *Etat urzędu przewiduje dwadzieścia miejsc.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | etat | etaty |
| dopełniacz | etatu | etatów |
| celownik | etatowi | etatom |
| biernik | etat | etaty |
| narzędnik | etatem | etatami |
| miejscownik | etacie | etatach |
Przykłady użycia
- Pracuję w firmie na pełnym etacie.Najczęstsze połączenie, w miejscowniku: „na etacie”.
- Zatrudnili ją na trzy czwarte etatu.Po ułamku używamy dopełniacza: „etatu”.
- Jest etatowym współpracownikiem redakcji.Przymiotnik „etatowy” znaczy: stały, zatrudniony na etacie.
Uwaga na pisownię
W miejscowniku powstaje forma etacie (nie „etatcie”): spółgłoska „t” przed końcówką „-e” zmienia się w „c”, jak w „tacie” od „tata” czy „kontakcie” od „kontakt”. Dlatego mówimy „na etacie”, „o etacie”. Etat odnosi się do pracy w rozumieniu stałego zatrudnienia, a nie do zawodu: zawód wykonuje się niezależnie od formy umowy.
Co to znaczy pół etatu?
Najczęściej połowę pełnego wymiaru czasu pracy, czyli zwykle cztery godziny dziennie przy standardowym etacie.
Czy etat to to samo co umowa o pracę?
Potocznie tak. Formalnie etat to wymiar i stanowisko, a umowa o pracę to dokument, który je reguluje.
Czy można mieć dwa etaty?
Tak, jeśli pracodawcy się na to zgadzają i łączny czas pracy nie narusza norm. Częściej spotyka się jednak jeden etat i dodatkowe zlecenia.