Co znaczy głowa? Od czaszki po głowę państwa
Głowa to górna część ciała człowieka lub zwierzęcia, w której mieści się mózg. W przenośni oznacza rozum, kierownika albo „sztukę” przy liczeniu osób.
Głowa to nie tylko część ciała, ale też główne miejsce myślenia, pamięci i decyzji. W polszczyźnie to słowo jest tak bogate w idiomy, że niemal każda czynność umysłowa ma w nim swój odpowiednik: łamać sobie głowę, tracić głowę, mieć głowę na karku. Pokrewne hasła to umysł, mózg i rozum.
- Górna część ciała. *Uderzył się w głowę.*
- Umysł, rozum. *Ma głowę do liczb.*
- Przywódca (głowa rodziny, głowa państwa). *Prezydent jest głową państwa.*
- Jednostka liczenia (na głowę). *Po dwadzieścia złotych na głowę.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | głowa | głowy |
| Dopełniacz | głowy | głów |
| Celownik | głowie | głowom |
| Biernik | głowę | głowy |
| Narzędnik | głową | głowami |
| Miejscownik | głowie | głowach |
Przykłady użycia
- Ból głowy nie przechodził od rana.Dopełniacz po „ból”: głowy.
- Łamię sobie głowę nad tym zadaniem.Idiom: usilnie się zastanawiam.
- Głowa do góry, będzie lepiej!Zachęta, forma potoczna i serdeczna.
Zwroty z głową
- Mieć głowę na karku — być rozsądnym.
- Tracić głowę — przestać panować nad sobą, najczęściej z miłości lub strachu.
- Kłaść głowę pod topór — ryzykować własnym życiem lub pozycją.
- Pochodzenie — z prasłowiańskiego *golva*; ten sam rdzeń słychać w czeskim *hlava* i rosyjskim *golova*. Tę samą rodzinę tworzy wyraz *główny*, czyli „najważniejszy”.
Jak brzmi dopełniacz liczby mnogiej od głowa?
Brzmi „głów”: wiele głów, nie „głowy”. To jedyna nieregularność w tej odmianie.
Co znaczy „na głowę” przy podawaniu ceny?
Znaczy „na osobę”. Używa się go przy podziale kosztów, na przykład rachunku w restauracji.