Gram, który waży niewiele, a mnoży się łatwo
Gram to jednostka masy równa jednej tysięcznej kilograma, oznaczana symbolem g. Wyraz jest też pierwszą osobą czasownika „grać”.
Gram to jednostka masy w układzie SI, równa jednej tysięcznej kilograma. Jego nazwa pochodzi od greckiego *gramma*, które oznaczało małą wagę, a francuscy naukowcy użyli jej po rewolucji w 1795 roku. W polszczyźnie to także czasownik: „gram w szachy” znaczy co innego niż „sto gramów cukru”.
- Jednostka masy. *Dodaj dwieście gramów mąki.*
- Czasownik „grać”. *Gram na gitarze od dziecka.*
- Niewielka ilość (przenośnie). *Nie ma w nim ani grama litości.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | gram | gramy |
| dopełniacz | grama | gramów |
| celownik | gramowi | gramom |
| biernik | gram | gramy |
| narzędnik | gramem | gramami |
| miejscownik | gramie | gramach |
Przykłady użycia
- Dziennie zjada pięćdziesiąt gramów orzechów.Po liczebnikach używamy dopełniacza liczby mnogiej.
- W torbie miał tylko dwa gramy złota.Po liczebnikach 2–4 używamy mianownika liczby mnogiej: dwa gramy.
- Ani grama prawdy w tym nie ma.Zwrot wyrażający brak: „ani grama” + dopełniacz.
Przedrostki i zapis
- Miligram — jedna tysięczna grama (mg).
- Dekagram — dziesięć gramów (dag), w sklepach często „dkg”.
- Kilogram — tysiąc gramów (kg).
- W zapisie piszemy „g” bez kropki: *250 g*.
- Do pomiaru służy waga, a wynik to masa towaru.
Mówi się „sto gram” czy „sto gramów”?
Poprawne jest „sto gramów”. Forma „sto gram” bywa używana potocznie, zwłaszcza w sklepach.
Czym jest dekagram?
To dziesięć gramów. W Polsce dekagramy są popularne w sklepach spożywczych, np. „dwadzieścia deko szynki”.
Czy „gram” może mieć zapis skrótowy?
Tak: „g”, bez kropki, np. „5 g”. W tekstach naukowych zachowuje się spację między liczbą a symbolem. Nie zapisujemy „5 gr”, bo „gr” to skrót od „grosz”.