Liczba, cyfra i numer: trzy różne rzeczy
Liczba to pojęcie matematyczne określające ilość lub kolejność, a także kategoria gramatyczna (liczba pojedyncza i mnoga). Różni się od cyfry i numeru.
Liczba to słowo, w którym polszczyzna jest dokładniejsza od angielskiego. Angielskie *number* oznacza naraz liczbę, cyfrę i numer, a polski rozróżnia je ściśle: liczba to wielkość, cyfra to znak, numer to etykieta. Dzięki temu wiemy, że „numer telefonu” nie jest liczbą w matematycznym sensie.
- Pojęcie matematyczne. *Liczba pierwsza dzieli się tylko przez jeden i przez siebie.*
- Ilość policzalnych rzeczy. *Liczba uczestników wzrosła.*
- Kategoria gramatyczna. *Słowo „dom” ma liczbę pojedynczą, a „domy” mnogą.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | liczba | liczby |
| Dopełniacz | liczby | liczb |
| Celownik | liczbie | liczbom |
| Biernik | liczbę | liczby |
| Narzędnik | liczbą | liczbami |
| Miejscownik | liczbie | liczbach |
Liczba w zdaniu
- Liczba mieszkańców przekroczyła milion.Przy rzeczach policzalnych: liczba, nie ilość.
- Dwadzieścia trzy to liczba nieparzysta.Liczba w matematycznym sensie.
- Rzeczownik „okno” występuje w liczbie mnogiej jako „okna”.Gramatyczne znaczenie.
Liczba, cyfra, numer, ilość
- Cyfra — znak do zapisu liczby; liczba 305 ma trzy cyfry.
- Numer — liczba nadana, by coś oznaczyć lub uporządkować, np. numer domu.
- Ilość — stosuje się raczej do rzeczy niepoliczalnych: ilość wody.
- Księga Liczb — czwarta księga Biblii, tak nazwana od spisów ludu. Dodając liczby, otrzymujemy sumę.
Liczby dzielimy na naturalne, całkowite, wymierne i rzeczywiste. W zapisie polskim część dziesiętną oddzielamy przecinkiem, a tysiące spacją: *3 500,75*. Słowo „liczba” pojawia się też w wyrażeniach takich jak „liczba mnoga” czy „w dużej liczbie”, a czasownik „liczyć” oznacza obliczać albo uważać za coś.
Liczba czy ilość?
Dla rzeczy policzalnych poprawniej „liczba”: liczba osób. Dla niepoliczalnych „ilość”: ilość mąki.
Czy liczba i cyfra to to samo?
Nie. Cyfr jest dziesięć (0–9), a z nich tworzy się nieskończenie wiele liczb.