Ilość czy liczba? Spór o to, co można policzyć

Ilość dotyczy tego, co mierzymy, ważymy albo odmierzamy. Tradycyjna zasada jest prosta: ilość stosujemy do tego, czego nie policzymy na sztuki, a liczbę — do tego, co da się policzyć. Wodę mierzymy w litrach, więc mówimy o ilości wody, ale uczniów liczymy po głowie, więc mamy liczbę uczniów. Zobacz liczba i mnóstwo.

• Miara, ile czegoś jest. *Ilość cukru w przepisie jest za mała.*
• Wielkość mierzalna. *Ilość opadów w lipcu przekroczyła normę.*
• Liczba jako zbiór (potocznie, krytykowane). *Ilość osób wzrosła.*

Odmiana przez przypadki

Przykłady użycia

• Dodaj niewielką ilość soli.Niepoliczalne: sól, więc „ilość”.
• W sali zebrała się duża liczba osób.Policzalne: osoby, więc „liczba”, nie „ilość”.
• W dużych ilościach ta substancja jest szkodliwa.Liczba mnoga jest poprawna: ilości, ilościach.

Skąd ilość i jak jej nie nadużywać

Słowo powstało od zaimka ile przez dodanie końcówki -ość. Według zaleceń językoznawców ilość i liczba nie są wymienne, choć w mowie potocznej często się je zamienia. Dlatego zdanie „ilość uczniów” brzmi dla purysty błędnie, a „liczba uczniów” jest poprawna. W praktyce granica się zaciera, bo „ilość” stało się pospolitym słowem zbiorczym. Jeśli piszesz tekst urzędowy, szkolny albo naukowy, lepiej trzymać się zasady. Bliską kategorią jest słowo kilka, które odnosi się do liczb.