Kupa: stos, dużo i potoczne określenie odchodów
Kupa to stos albo wzgórek czegoś, a potocznie także duża ilość. W mowie dziecięcej i potocznej oznacza też odchody.
Kupa jest słowem potocznym o trzech zupełnie różnych zastosowaniach. Ta sama forma opisuje stos piasku, wielką ilość pieniędzy i odchody, więc o jej sensie decyduje wyłącznie kontekst. W słownikach oznaczono ją jako słowo ogólnopolskie, ale dwa ostatnie znaczenia są potoczne.
- Stos, wzgórek. *Kupa piasku przed domem.*
- Potocznie: duża ilość. *Mam kupę roboty.*
- Potocznie: odchody. *Pies zostawił kupę na chodniku.*
- W zwrocie „na kupę”. *Zrzućmy wszystko na kupę.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kupa | kupy |
| Dopełniacz | kupy | kup |
| Biernik | kupę | kupy |
| Narzędnik | kupą | kupami |
| Miejscownik | w kupie | w kupach |
Jak brzmi w praktyce
- Na biurku leżała kupa papierów.Potoczne „kupa” w znaczeniu „bardzo dużo”.
- Ten plan się kupy nie trzyma.Stały zwrot oznacza, że coś jest nielogiczne.
- Mam do ciebie kupę pytań.Neutralne w rozmowie z kolegą, w tekście oficjalnym lepsze jest „wiele pytań”.
Kupa i bliskie słowa
Frazeologizm „nie trzymać się kupy” znaczy dosłownie „nie tworzyć jednej całości”, a w przenośni „nie mieć sensu”. W tekście oficjalnym zamiast potocznego „kupa pieniędzy” lepiej napisać „duża suma”, a w rozmowie z dzieckiem czy lekarzem pediatrą używa się słowa „kupa” jako łagodnej nazwy odchodów. Nie myl jej z kopą, która była dawną miarą sześćdziesięciu sztuk. W opisie ilości mówi się też „góra pieniędzy”, a słowo góra działa podobnie potocznie.
Czy kupa to słowo wulgarne?
Nie, to słowo potoczne, a nie wulgaryzm. W oficjalnym stylu zamiast niego używa się „stos” lub „dużo”.
Czym kupa różni się od kopy?
Kopa to dawna miara równa sześćdziesięciu sztukom, na przykład „kopa jaj”. Kupa to stos albo potocznie duża ilość.