Góra: pagórek, sterta i „góra dziesięć minut”
Góra to duże wzniesienie terenu, a w przenośni także sterta, górna część czegoś lub maksymalna wartość. Wyraz występuje w licznych zwrotach i przysłowiach.
Góra to każde wyraźne wzniesienie terenu, ale w języku znaczy dużo więcej. Gdy mówimy „góra dziesięć minut”, mamy na myśli „najwyżej dziesięć minut”, czyli górną granicę czegoś. Dzięki temu proste słowo opisuje jednocześnie krajobraz, ilość i kierunek.
- Wzniesienie. *Wspięliśmy się na wysoką górę.*
- Sterta. *Na biurku rosła góra papierów.*
- Górna część. *Mieszkam na górze, sąsiad na dole.*
- Maksimum. *Spóźnię się góra o pięć minut.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | góra | góry |
| dopełniacz | góry | gór |
| celownik | górze | górom |
| biernik | górę | góry |
| narzędnik | górą | górami |
| miejscownik | górze | górach |
Przykłady użycia
- Pojedziemy w góry na weekend.W liczbie mnogiej „w góry” ma sens turystyczny, nie geologiczny.
- Praca spadła mi na głowę, mam górę zaległości.Przenośnie: bardzo dużo.
- Z góry dziękuję za pomoc.Formuła grzecznościowa; „z góry” znaczy: wcześniej.
Zwroty z górą
- Pod górę — pod wzniesienie; przenośnie: z trudem.
- Z góry — wcześniej lub od najwyższego miejsca.
- Obiecywać złote góry — składać wielkie, nierealne obietnice.
- Góra urodziła mysz — wielkie przygotowania, skromny efekt.
- Piszemy „góra” przez ó: ta pisownia nie ma formy z „o”, więc trzeba ją zapamiętać. Najwyższy szczyt Polski to Rysy, a na niższym wzgórzu rośnie las.
Pisze się „góra” czy „gura”?
Zawsze „góra” przez „ó”. „U” w tym wyrazie jest błędem.
Czy „góra” to to samo co „wzgórze”?
Nie. Wzgórze jest niższe i łagodniejsze, a góra większa, zazwyczaj bardziej stroma.
Co znaczy „na górze” w bloku?
Na wyższym piętrze. Przeciwieństwo to „na dole”, czyli niżej niż mówiący.