Szczyt: od szczytu góry po szczyt NATO
Szczyt to najwyższy punkt czegoś, na przykład góry; także najwyższy stopień czegoś lub spotkanie najważniejszych przywódców.
Szczyt to najwyższy punkt, w dosłownym i przenośnym sensie. W dawnej polszczyźnie szczytem nazywano też tarczę, a ten sam rdzeń widać w czeskim *štít*, który oznacza zarówno tarczę, jak i górski wierzchołek. Dziś taki wierzchołek zdobywają taternicy na tle góry, a politycy spotykają się na szczytach klimatycznych lub wojskowych.
- Wierzchołek góry. *Na szczycie leżał śnieg.*
- Najwyższy stopień. *Osiągnął szczyt formy.*
- Spotkanie przywódców. *Szczyt UE odbędzie się w Brukseli.*
- Górna część ściany budynku. *Szczyt domu ozdobiono płaskorzeźbą.*
- Za dużo (potocznie). *To już szczyt bezczelności!*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | szczyt | szczyty |
| Dopełniacz | szczytu | szczytów |
| Celownik | szczytowi | szczytom |
| Biernik | szczyt | szczyty |
| Narzędnik | szczytem | szczytami |
| Miejscownik | szczycie | szczytach |
Szczyt w zdaniu
- Wspięli się na szczyt przed wschodem słońca.Biernik po czasowniku ruchu: *na szczyt*.
- Na szczycie wiał silny wiatr.Miejscownik zmienia *t* w *ci*: *na szczycie*.
- W godzinach szczytu tramwaje są pełne.Dopełniacz liczby pojedynczej: *godziny szczytu*.
Frazeologia i pułapki
- Zwroty: *szczyt możliwości*, *godziny szczytu* (nie „szczytowe godziny” jako stały zwrot), *szczyt wszystkiego*, *szczyt sezonu*, *to szczyt!*
- Pułapka: w miejscowniku *t* przechodzi w *c*, a nie zostaje: *na szczycie*, nie „na szczyte”.
- Przymiotnik: *szczytowy* (np. *moment szczytowy*), a także *szczytny* – „bardzo szlachetny”: *szczytny cel*.
Czy szczyt i wierzchołek to to samo?
W języku geograficznym często tak, ale szczyt ma szersze znaczenia przenośne, a wierzchołek bywa używany o drzewach i geometrii.
Co znaczy „szczyt możliwości”?
Najwyższy poziom, jaki ktoś lub coś może osiągnąć; mówimy tak też o urządzeniu, które pracuje na granicy swojej wydajności; porównaj rekord.