Siła: fizyczna, wyższa i „siłą rzeczy”
Siła to zdolność do wykonania wysiłku lub wywarcia nacisku, a także w fizyce wielkość opisująca oddziaływanie ciał, mierzona w niutonach.
Siła to słowo o bardzo szerokim polu znaczeń. Fizyk mierzy ją w niutonach, sportowiec ćwiczy na siłowni, a prawnik powołuje się na „siłę wyższą”. Każdy z nich mówi o czymś trochę innym, choć nić łącząca jest wyraźna.
- Moc fizyczna. *Ma dużą siłę w rękach.*
- Wielkość fizyczna. *Siła tarcia hamuje ruch.*
- Wpływ lub władza. *Siła nabywcza złotego spadła.*
- Wojsko, oddziały. *Siły zbrojne rozpoczęły ćwiczenia.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | siła | siły |
| Dopełniacz | siły | sił |
| Celownik | sile | siłom |
| Narzędnik | siłą | siłami |
| Miejscownik | sile | siłach |
Siła w zdaniu
- Z całych sił pchał ciężką szafę.Utarta fraza: „z całych sił” – maksymalnie.
- Siłą rzeczy musieliśmy zostać w domu.„Siłą rzeczy” – z konieczności, naturalnie.
- Nie zmuszaj mnie na siłę.„Na siłę” – wbrew woli; pisownia rozłączna.
Siła w przysłowiach i prawie
Przysłowie „Siła złego na jednego” opisuje sytuację, w której wszyscy zwracają się przeciw jednej osobie. W prawie ważny jest termin „siła wyższa” (*vis maior*) – zdarzenie, którego nie da się przewidzieć ani uniknąć, np. powódź. Gdy mówimy o układach polityki i gospodarki, bliskie są hasła moc, władza i energia. Warto zapamiętać dopełniacz liczby mnogiej: „sił”, np. „brak sił”, „dużo sił”. Pochodzi od prasłowiańskiego *sila*, spokrewnionego z przymiotnikiem „silny”.
Czym różni się siła od mocy?
W fizyce siła to oddziaływanie (niuton), a moc – tempo wykonywania pracy (wat). W mowie potocznej słowa często zamieniają się miejscami.
Jak piszemy „na siłę”?
Rozdzielnie: na siłę. Wyrażenie znaczy „wbrew woli” i ma przeciwieństwo w „dobrowolnie”.