Forma: kształt, kondycja i foremka
Forma to zewnętrzny kształt czegoś, sposób przedstawienia treści albo naczynie, w którym nadaje się kształt ciastu czy metalowi. W potocznym sensie to także dobra kondycja.
Forma ma w polszczyźnie bardzo wiele zastosowań. Mówisz o formie ciasta, o formie grzecznościowej „pan”, o formie czasownika i o tym, że biegacz jest dziś w formie.
- Kształt. *Ciasto ma formę serca.*
- Naczynie do wypieków lub odlewów. *Wlej masę do formy.*
- Kondycja. *Zawodnik jest w świetnej formie.*
- Gramatyka: odmieniona postać słowa. *„Poszedł” to forma czasu przeszłego.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | forma | formy |
| Dopełniacz | formy | form |
| Celownik | formie | formom |
| Narzędnik | formą | formami |
| Miejscownik | formie | formach |
Przykłady użycia
- Natłuść formę przed wlaniem ciasta.Kulinarne zastosowanie, bardzo częste.
- Po urlopie wracam do formy na siłowni.Wyrażenie „wrócić do formy” znaczy odzyskać sprawność.
- Podaj mi formę dokonaną tego czasownika.Zastosowanie w nauce o języku.
Pułapki znaczeń
Słowo forma pochodzi z łaciny (*forma*, „kształt”) i należy do bardzo produktywnych: *formularz*, *formalność*, *reformować*. Często zestawia się formę z treścią: ważne jest nie tylko co mówisz, ale też w jakiej formie. W sporcie „być w formie” oznacza dobrą kondycję, a „stracić formę” odwrotność. Z tym tematem łączą się kształt oraz trening. Formy grzecznościowe w polszczyźnie to „pan”, „pani” i „państwo”.
W kuchni popularne są forma do pieczenia, forma do ciasta i keksówka, czyli podłużna forma na keks. W sporcie z kolei trenerzy planują szczyt formy przed najważniejszym startem sezonu.
Jak odmienić „forma” w miejscowniku?
Mówimy „w formie”, na przykład „w formie pisemnej” albo „w dobrej formie”.
Co znaczy „forma grzecznościowa”?
To sposób zwracania się do kogoś z szacunkiem: „proszę pana”, „czy pani może”, zamiast „ty”.