Prawo oznacza przepisy, uprawnienie i kierunek
Prawo to zbiór norm regulujących życie społeczne, uprawnienie przysługujące człowiekowi albo strona przeciwna do lewej. W trzecim znaczeniu ma formę przymiotnika i przysłówka.
Prawo to jedno z tych słów, które wypełniają ustawy, gabinety i drogowskazy. W polszczyźnie to samo słowo oznacza przepisy, uprawnienie i prawą stronę, a wspólnym mianownikiem jest idea „tego, co proste i słuszne”. Rdzeń *prav-* dał też wyraz prawda.
- Zbiór norm. *Prawo cywilne reguluje relacje między osobami.*
- Uprawnienie. *Masz prawo do odpoczynku.*
- Strona przeciwna do lewej. *Skręć w prawo.*
- Uprawnienie do kierowania. *Prawo jazdy kategorii B.*
Odmiana rzeczownika (rodzaj nijaki)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | prawo | prawa |
| Dopełniacz | prawa | praw |
| Celownik | prawu | prawom |
| Narzędnik | prawem | prawami |
| Miejscownik | prawie | prawach |
Prawo w zdaniach
- Każdy ma prawo do nauki.Tu liczba pojedyncza i znaczenie „uprawnienie”.
- Studiuje prawo na uniwersytecie.Nazwa dziedziny nauki, nie tylko przepisy.
- Samochód ruszył w prawo.Przysłówek w wyrażeniu kierunku, bez „w” nie działa.
Prawem kaduka i pokrewne
- Prawem kaduka — samowolnie, bez podstawy: wyrażenie od łacińskiego *caducus*, „bezpański”.
- Prawo i prawda — oba słowa pochodzą od prasłowiańskiego *pravъ*, czyli „prosty, słuszny”.
- Prawo jazdy — dokument; potocznie nazywany „prawkiem”.
- Pokrewne: prawnik zna przepisy, a zasada jest ich podstawą.
Zauważ różnicę w pisowni: prawo (rzeczownik) i *prawie* (miejscownik oraz przysłówek „niemal”). W zdaniu *prawie skończyłem* chodzi o niemal, a *w prawie cywilnym* o przepisy. Kontekst rozstrzyga, które znaczenie wybrać.
Czym różni się prawo od ustawy?
Ustawa to konkretny akt uchwalony przez parlament. Prawo to szersze pojęcie obejmujące ustawy, rozporządzenia i zasady.
Czy prawo w znaczeniu strony ma odmianę?
Jako przysłówek nie odmienia się. Jako przymiotnik *prawy* ma formy: prawa, prawe, prawego.