Robot to czeskie słowo, które podbiło świat
Robot to maszyna wykonująca zadania zwykle wykonywane przez ludzi. Nazwę wymyślono w 1920 roku w czeskiej sztuce teatralnej, a przyjęła się w niemal wszystkich językach.
Robot to wyraz, który pojawił się w 1920 roku i od razu zrobił karierę. Użył go Karel Čapek w sztuce R.U.R., a pomysłodawcą nazwy był jego brat Josef, bo czeskie słowo robota znaczy pracę przymusową. W polszczyźnie to samo korzenne słowo żyje w wyrazie *robota*.
- Maszyna wykonująca zadania. *Robot przemysłowy spawa nadwozia.*
- Robot kuchenny. *Ciasto zagniotę robotem.*
- Przenośnie: człowiek działający bezmyślnie. *Pracuje jak robot.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | robot | roboty |
| Dopełniacz | robota | robotów |
| Celownik | robotowi | robotom |
| Biernik | robota | roboty |
| Narzędnik | robotem | robotami |
Robot w zdaniach
- Widziałem robota na wystawie technologii.Biernik jak dopełniacz: robota.
- W fabryce pracują dwa roboty spawalnicze.Liczba mnoga: roboty.
- Ugniatam ciasto robotem kuchennym.Narzędnik, potoczne.
Robot, robota i praca
- Robota — pokrewne słowo: robota znaczy pracę i ma wspólny rdzeń z czasownikiem *robić*.
- Humanoid — robot o ludzkim wyglądzie.
- Robotyka — dziedzina nauki zajmująca się budową robotów.
- Maszyna — nadrzędne słowo; robot to maszyna zdolna do działania zaprogramowanego.
Bywa, że robota używa się potocznie w sensie „ciężka praca” lub „zajęcie”: *mam dużo roboty*. Warto jednak pamiętać, że *robot* i *robota* to dwa różne rzeczowniki z jednym korzeniem. Pierwszy to maszyna rodzaju męskiego, drugi to praca rodzaju żeńskiego, a odmiana każdego z nich jest inna.
Czy czeska robota to to samo co polska?
Czeskie robota to praca przymusowa, pańszczyzna, a polska robota to po prostu praca, często potocznie. Słowo robot oznacza w obu językach maszynę.
Czy robot kuchenny to prawdziwy robot?
W znaczeniu technicznym nie. To sprzęt AGD wykonujący obróbkę żywności; nazwa to przenośnia.