Dzwon czy dźwięk? Jak nie pomylić dwóch podobnych słów
Dzwon to duży metalowy instrument w kształcie odwróconego kielicha, wydający głośny dźwięk. Używa się go w kościołach, na wieżach i dawniej do alarmowania miasta.
Dzwon to jeden z najstarszych instrumentów kościelnych. Najsłynniejszy polski dzwon, Zygmunt na Wawelu, odlano w 1520 roku i do dziś waży ponad dziesięć ton.
- Metalowy instrument z językiem. *Dzwon na wieży wybił południe.*
- Element ubioru: spodnie dzwony. *Dzwony wróciły do mody.*
- Narzędzie nurkowe. *Dzwon nurkowy pozwala pracować pod wodą.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | dzwon | dzwony |
| Dopełniacz | dzwonu | dzwonów |
| Celownik | dzwonowi | dzwonom |
| Narzędnik | dzwonem | dzwonami |
| Miejscownik | dzwonie | dzwonach |
Przykłady użycia
- Dzwon na wieży kościoła rozbrzmiewał w całej wsi.Zwróć uwagę na „dzw” jak w słowie „dzwonić”.
- Zadzwoniły dzwony, wszyscy wyszli na ulicę.Liczba mnoga, poetycki opis.
- Dzwonić na trwogę oznacza ostrzegać przed groźbą.Frazeologizm od dawnego alarmu dzwonem.
Dzwon, dźwięk i dzwonić
Nie mylmy dzwonu z dźwiękiem: pierwszy pisze się z „dz”, drugi z „dź”, choć brzmią podobnie. Czasownik dzwonić ma dwa znaczenia: *wydawać dźwięk* i *telefonować* (*dzwonić do babci*). Warto znać zwrot wiedzieć, że dzwonią, ale nie wiedzieć, w którym kościele, czyli słyszeć ogólną plotkę bez szczegółów. W kościele dzwon wspiera dzwonek ministrantów, a samą wieżę zwykle stawia się obok kościoła.
Dzwon składa się z korpusu, języka (zwanego sercem) i korony, za którą się go zawiesza. Najczęściej odlewa się go z brązu, czyli stopu miedzi i cyny, a ton zależy od rozmiaru i grubości ścianek.
Jak się pisze: dzwon czy dźwon?
Tylko „dzwon”, twardo, z „dz”. Miękkie „dź” występuje w „dźwięku”, a w „dzwonie” nie. Różnicę słychać w wymowie.
Czy „dzwonić” zawsze oznacza telefon?
Nie. Dzwonić mogą też dzwony, klucze czy monety. Z kontekstu wynika, o co chodzi.