Kolej, twoja kolej! Pociągi i kolejność w jednym słowie
Kolej to system transportu szynowego albo następstwo, w którym ktoś ma coś zrobić. W przenośni oznacza też losy życia: „koleje losu”.
Kolej to słowo, które pasuje do pociągów i do kolejek po bułki. Wspólne mają nie szyny, ale ślad kół: kolej to tor, po którym coś toczy się jedno po drugim. Najpierw oznaczała koleinę po wozie, potem tor, a dziś zarówno pociąg, jak i prosty komunikat „twoja kolej”. Nazwa pochodzi od koła.
- Transport szynowy. *Praca na kolei.*
- Kolejność, szereg. *Teraz twoja kolej.*
- Bieg losu (liczba mnoga). *Koleje losu bywają niezwykłe.*
- Tor kolejowy. *Linia kolejowa Kraków–Warszawa.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kolej | koleje |
| Dopełniacz | kolei | kolei |
| Celownik | kolei | kolejom |
| Biernik | kolej | koleje |
| Narzędnik | koleją | kolejami |
| Miejscownik | kolei | kolejach |
Przykłady użycia
- Teraz twoja kolej, rzucaj kostką.Zwrot: czyjaś kolej, czyli czyjś ruch.
- Do Gdańska dojedziesz koleją w cztery godziny.Narzędnik: koleją.
- Z kolei on twierdzi, że nic nie wiedział.„Z kolei” sygnalizuje zestawienie lub zmianę perspektywy.
Z kolei, po kolei, kolejno
- Z kolei — w następnej kolejności lub w zestawieniu: *Ona lubi kino, on z kolei wolny teatr.*
- Po kolei — jedno po drugim: *Wchodźcie po kolei.*
- Kolej rzeczy — naturalny bieg zdarzeń: *Taka kolej rzeczy.*
- Pochodzenie — z prasłowiańskiego *kolěja*, „ślad koła”, od rdzenia *kolo*, znanego z koła.
Czym kolej różni się od kolejki?
Kolej to jedno miejsce w szeregu lub pociąg, a kolejka to cała grupa czekających, na przykład w sklepie.
Czy „z kolei” to to samo co „następnie”?
Nie zawsze. „Z kolei” częściej pokazuje przeciwstawienie, a „następnie” — wyłącznie następstwo w czasie.