Dziecko: dlaczego liczba mnoga to „dzieci”, a nie „dzieck”?
Dziecko to człowiek w wieku od narodzin do dorosłości, a także czyjeś potomstwo bez względu na wiek. W liczbie mnogiej: dzieci.
Dziecko to osoba we wczesnych latach życia, ale też syn lub córka w każdym wieku. Rodzic, który ma pięćdziesięcioletniego syna, nadal mówi: „moje dziecko”. Przeciwstawia się słowu dorosły, choć granica bywa płynna. Rzeczownik jest rodzaju nijakiego i ma nieregularną odmianę.
- Człowiek w wieku dziecięcym. *Dziecko biegło za piłką.*
- Czyjś potomek. *Mamy dwoje dzieci.*
- Ktoś niedojrzały (przenośnie). *Zachowujesz się jak dziecko.*
- Pieszczotliwie o kimś bliskim. *No już, dziecko, nie płacz.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | dziecko | dzieci |
| Dopełniacz | dziecka | dzieci |
| Celownik | dziecku | dzieciom |
| Biernik | dziecko | dzieci |
| Narzędnik | dzieckiem | dziećmi |
| Miejscownik | o dziecku | o dzieciach |
| Wołacz | dziecko! | dzieci! |
Przykłady użycia
- Dziecko śpi, mówmy ciszej.Rodzaj nijaki: „dziecko śpi”, nie „śpią”.
- Spacerowałem z dziećmi po parku.Narzędnik liczby mnogiej ma ć: dziećmi, nie „dzieciami”.
- Nie widzę żadnych dzieci na placu zabaw.Dopełniacz liczby mnogiej po przeczeniu; forma „dzieci” jest taka sama jak mianownik.
Liczba mnoga i pułapki
- Dzieci — liczba mnoga jest tworzona od innego tematu niż singular, stąd nieregularność.
- Dziećmi — jedyna poprawna forma narzędnika; „dzieciami” uchodzi za błąd.
- Dwoje dzieci — liczebnik zbiorowy: *dwoje, troje, czworo*, a nie „dwa dzieci”.
- Rodzina: dziecko jest ważnym członkiem rodziny, a wyraz pokrewny to *dziecięcy*.
Czy dziecko to rodzaj nijaki?
Tak: to dziecko, moje dziecko. W liczbie mnogiej łączy się z formą niemęskoosobową: dzieci bawiły się, dzieci spały.
Czy można powiedzieć „dwa dzieci”?
Nie. Poprawnie: dwoje dzieci, troje dzieci, czworo dzieci. Liczebnik zbiorowy łączy się z tym rzeczownikiem.