Rodzina: najbliżsi, ród i grupa roślin
Rodzina to grupa osób połączonych pokrewieństwem lub małżeństwem, zwykle mieszkających razem. W biologii to jednostka systematyczna.
Rodzina to słowo, które chyba każdy rozumie inaczej. Dla jednych to rodzice i rodzeństwo, dla innych cały ród z kuzynami i ciotkami. Rzeczownik pochodzi od prasłowiańskiego rdzenia związanego z rodzeniem i rodem.
- Krewni mieszkający razem. *Rodzina siedziała przy wspólnym stole.*
- Dalsi krewni. *Na wesele przyjechała cała rodzina z Krakowa.*
- Jednostka w systematyce. *Wilk należy do rodziny psowatych.*
- Grupa o wspólnym pochodzeniu (rzadko). *Rodzina języków słowiańskich.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | rodzina | rodziny |
| Dopełniacz | rodziny | rodzin |
| Celownik | rodzinie | rodzinom |
| Biernik | rodzinę | rodziny |
| Narzędnik | rodziną | rodzinami |
| Miejscownik | o rodzinie | o rodzinach |
Rodzina w zdaniu
- Moja rodzina mieszka za granicą.Przymiotnik dzierżawczy zgodny z rzeczownikiem rodzaju żeńskiego.
- Odwiedziłem rodzinę w święta.Biernik żeński: rodzinę.
- Zajmowała się rodziną od rana do wieczora.Narzędnik po czasowniku „zajmować się”.
Rodzina i jej odcienie
Warto odróżniać rodzinę od *rodu*: ród to szerszy krąg potomków wspólnego przodka, często z nazwiskiem. W biologii mówimy o *rodzinie roślin* lub *zwierząt*, a kolejność systematyki brzmi: rodzaj, rodzina, rząd. W prawie polskim wyróżnia się *rodzinę zastępczą* oraz *rodzinę wielodzietną*. W zdaniu często stoi przy niej liczba pojedyncza, choć oznacza kilka osób: *Rodzina jest zgodna*. Przysłowie głosi: *wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej*, co dobrze oddaje rolę rodziny. Pokrewne wyrazy to dom, *rodzic*, *rodzeństwo* oraz mama i tata.
Czy rodzina to to samo co dom?
Nie. Dom to miejsce, a rodzina to ludzie. W przenośni bywa jednak używane zamiennie.
Czy „rodzina” może mieć liczbę mnogą?
Tak: rodziny. Dopełniacz liczby mnogiej to rodzin.