Burza z piorunami, burza mózgów, burza w szklance wody
Burza to gwałtowne zjawisko atmosferyczne z silnym wiatrem, deszczem, piorunami i grzmotami, a przenośnie każdy gwałtowny wybuch emocji.
Burza to jedno z najbardziej dramatycznych słów w polszczyźnie. Zaczyna się od zjawiska pogodowego, ale równie dobrze opisuje kłótnię, protest czy pomysły rzucone naraz na stół. Dzięki temu burza ma w języku więcej rodzajów niż w prognozie pogody. Burze letnie bywają krótkie i gwałtowne, zimowe prawie się nie zdarzają, a każda zostawia po sobie świeże powietrze.
- Zjawisko atmosferyczne. *Wieczorem nad miastem przeszła burza.*
- Gwałtowne wydarzenie. *Burza w parlamencie trwała całą noc.*
- Burza mózgów (brainstorming). *Zespół zorganizował burzę mózgów.*
- Dawniej: powstanie lub bunt. *Burza dziejowa zmiotła dawny porządek.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | burza | burze |
| Dopełniacz | burzy | burz |
| Celownik | burzy | burzom |
| Narzędnik | burzą | burzami |
| Miejscownik | burzy | burzach |
| Wołacz | burzo! | burze! |
Burza w zdaniach
- Nadciąga burza, schowaj parasol.Prognoza codzienna.
- Spokojnie, to tylko burza w szklance wody.Zwrot znaczy: wielkie emocje wokół drobiazgu.
- Po burzy mózgów wybraliśmy trzy najlepsze pomysły.Technika kreatywnej pracy w grupie.
Burza w literaturze i frazeologii
- Burza w szklance wody – wielka awantura o drobiazg.
- Burza mózgów – metoda zbierania pomysłów, spopularyzowana w latach czterdziestych XX wieku.
- Burza i napór – polski odpowiednik niemieckiego *Sturm und Drang*, kierunku literackiego XVIII wieku.
- Etymologia. Od czasownika *burzyć* („rozrywać, mącić”), prasłowiańskie *burja*. Stąd też *burzliwy* i *burzyciel*.
- Pokrewne słowa: piorun, deszcz, wiatr.
Burza czy sztorm?
Burza to zjawisko z piorunami i deszczem, sztorm to gwałtowna pogoda na morzu: silny wiatr i wysokie fale, niekoniecznie z grzmotami.
Czy „burza” ma liczbę mnogą?
Tak: burze, burz, burzom. Używa się jej, gdy mowa o kilku zjawiskach lub w przenośni.