Glina: skała, materiał garncarza i potoczne określenie policjanta
Glina to plastyczna skała osadowa, z której robi się ceramikę i cegły. Potocznie „glina” lub „gliniarz” bywa też nazwą policjanta.
Glina to skała, którą ręka ugniata jak ciasto. Z tej samej gliny powstają cegły, dachówki i garnki, a w slangu to słowo oznacza policjanta, więc jedno hasło obejmuje i budowę, i prawo. Jest rodzajem gleby, którą najłatwiej poznać po tym, że klei się do butów, a w mokrym stanie ziemia z gliną staje się śliska.
- Plastyczna skała osadowa. *Pole na glinie po deszczu jest grząskie.*
- Materiał do ceramiki. *Garncarz ugniata glinę.*
- Policjant (slang, zwykle w liczbie mnogiej). *Gliny już tu jadą.*
- Przenośnie: coś nietrwałego. *Kolos na glinianych nogach.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | glina | gliny |
| Dopełniacz | gliny | glin |
| Celownik | glinie | glinom |
| Biernik | glinę | gliny |
| Narzędnik | gliną | glinami |
| Miejscownik | glinie | glinach |
Przykłady użycia
- Dom postawiono z cegieł wypalonych z gliny.Znaczenie podstawowe, rzeczownik niepoliczalny.
- Zadzwonił na policję, a po chwili były już gliny.Slang; jako nazwa policjanta bywa poufałe lub lekceważące.
- Na glinie woda stoi długo.Rzeczownik w miejscowniku: na glinie, nie „na glinę”.
Kolos na glinianych nogach
Ten związek frazeologiczny pochodzi z Biblii. W Księdze Daniela król babiloński śni o posągu ze złota, srebra i brązu, ale ze stopami z żelaza i gliny. Posąg runął, bo podstawa była krucha. Dziś mówimy tak o potędze, która z zewnątrz robi wrażenie, a w środku jest słaba. Pochodzenie slangowej nazwy policjanta nie jest pewne. Dla wielu osób brzmi lekceważąco, więc lepiej zostawić ją na rozmowy między znajomymi. Neutralnym słowem pozostaje policja.
Czy glina to to samo co ił?
Nie dokładnie. Ił to rodzaj bardzo drobnoziarnistej skały ilastej, a glina bywa mieszaniną iłu, piasku i innych składników.
Czy mówienie „gliny” o policji jest obraźliwe?
Bywa odbierane jako lekceważące. W urzędowym piśmie i w oficjalnej rozmowie lepiej użyć słowa „policjanci”.