Zdrowie – skąd ten toast „na zdrowie”?
Zdrowie to stan organizmu wolny od choroby, w którym człowiek dobrze się czuje i sprawnie funkcjonuje. Słowo oznacza też życzenie lub toast.
Zdrowie to jedna z najważniejszych wartości w życiu. Polacy życzą go sobie przy każdej okazji: gdy ktoś kichnie, mówimy „na zdrowie”, a przy toaście unosimy kieliszek ze słowami „za zdrowie”. Najczęściej dotyczy ono ciała, ale coraz częściej mówimy też o zdrowiu psychicznym i emocjonalnym. Pomaga w tym dobry lekarz i profilaktyka.
- Stan organizmu. *Troszczy się o zdrowie.*
- Życzenie lub toast. *Wypijmy za wasze zdrowie!*
- Zdrowie psychiczne. *Dbaj o zdrowie psychiczne tak samo jak o fizyczne.*
Odmiana (rzeczownik w liczbie pojedynczej)
| Przypadek | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| Mianownik | zdrowie | Zdrowie jest ważne. |
| Dopełniacz | zdrowia | Brak zdrowia. |
| Celownik | zdrowiu | Służy zdrowiu. |
| Narzędnik | zdrowiem | Cieszy się dobrym zdrowiem. |
| Miejscownik | zdrowiu | Mówimy o zdrowiu. |
Zdrowie w zdaniu
- Na zdrowie!Odpowiedź na kichnięcie i toast; formuła uprzejma.
- Zdrowie mu szwankuje.Zwrot potoczny: ma kłopoty ze zdrowiem.
- Jego zdrowie się poprawiło.Zdanie neutralne, ton informacyjny.
Zdrowie w zwrotach i przysłowiach
- „Zdrowie najważniejsze”: potoczna maksyma, że w życiu liczy się przede wszystkim brak choroby.
- „Na zdrowie”: mówi się je po kichnięciu, a także przy piciu. W pierwszym przypadku odpowiada angielskiemu *bless you*, w drugim *cheers*.
- Rodzina wyrazów: *zdrowy*, *zdrowieć*, *uzdrowić*, *zdrowotny*. Słowo *zdrów* występuje we frazie *bądź zdrów* (do widzenia). W razie choroby pomoże szpital.
Czy zdrowie ma liczbę mnogą?
Praktycznie nie, to rzeczownik używany w liczbie pojedynczej. Forma „zdrowia” jest dopełniaczem, a nie liczbą mnogą.
Jak poprawnie napisać „dbać o zdrowie”?
Czasownik „dbać” łączy się z przyimkiem „o” i biernikiem, który w tym wypadku brzmi tak samo jak mianownik: dbać o zdrowie.