Żona – od prasłowiańskiej kobiety do dzisiejszej małżonki

Żona to jedno z najstarszych polskich słów o rodzinie. W praprzodku tego wyrazu żona była po prostu kobietą, dopiero potem zawęziła się do małżonki. Do dziś ślad tego sensu widać w innych językach słowiańskich. W polszczyźnie kobiet w ogóle nie nazywa się już „żonami”, więc słowo zyskało wąski, rodzinny sens.

• Kobieta w związku małżeńskim. *Jego żona jest nauczycielką.*
• Małżonka (uroczyście). *Przedstawił nam swoją małżonkę.*
• Partnerka z małżeństwa (potocznie). *Pójdę z żoną na zakupy.*
• W zwrotach. *Wziąć kogoś za żonę.*

Odmiana

Żona w zdaniach

• Zadzwonię do żony i spytam.Dopełniacz po przyimku „do”.
• Ożenił się z Anną, a Anna została jego żoną.Narzędnik po „zostać”: „żoną”.
• Żono, chodź, bo wystygnie obiad!Wołacz: forma „żono” brzmi zarazem czule i żartobliwie.

Żonaty, zamężna, żenić się

• Mężczyzna jest żonaty, kobieta zamężna. To najczęściej mylona para: nie mówi się „żonata” o kobiecie.
• Żenić się to czasownik tylko dla mężczyzny (*ożenić się z kimś*), kobieta „wychodzi za mąż”.
• Praprzodek słowa, prasłowiańskie *žena*, przetrwał w czeskim, gdzie *žena* znaczy kobietę, a w rosyjskim *жена* to żona. Wspólny rdzeń to także greckie *gynē*, czyli ginekologia.
• Pokrewne wpisy: kobieta, mąż i ślub.