Zdrajca: słowo na -a, ale o mężczyźnie
Zdrajca to osoba, która zdradziła kogoś lub coś: ojczyznę, przyjaciela, sprawę. Rzeczownik odmienia się jak żeński, ale zwykle dotyczy mężczyzny i łączy się z formami męskimi.
Zdrajca to ktoś, kto złamał zaufanie i zdradził ojczyznę, przyjaciół albo ideę. Słowo kończy się na „-a”, więc odmienia się jak rzeczowniki żeńskie, ale to rzeczownik rodzaju męskiego osobowego: „ten zdrajca zdradził”. Z kolei samo działanie opisuje zdrada, a zdrajcą nazywamy osobę, która jej dokonała.
- Osoba, która dopuściła się zdrady. *Zdrajca wydał wrogom plany obrony.*
- Ktoś niewierny w przyjaźni lub miłości. *Nazwała go zdrajcą po tej rozmowie.*
- Ten, kto porzucił swoją grupę. *Za zdrajcę uznano go w obozie rywali.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zdrajca | zdrajcy |
| Dopełniacz | zdrajcy | zdrajców |
| Celownik | zdrajcy | zdrajcom |
| Biernik | zdrajcę | zdrajców |
| Narzędnik | zdrajcą | zdrajcami |
| Wołacz | zdrajco! | zdrajcy! |
Zdrajca w zdaniu
- Ten zdrajca wydał wszystkich wspólników.Zgodność męska: „ten zdrajca wydał”, a nie „ta zdrajca wydała”.
- Wskazali zdrajcę.Biernik zdrajcę, nie „zdrajca”; końcówka „ę” jest jak w „matkę”.
- Zdrajco, jak mogłeś?Wołacz kończy się na „-o”, tak jak „kolego” i „tato”.
Zdrajcy w historii
- Targowica: w polskiej tradycji targowiczanin to synonim zdrajcy. Nazwa pochodzi od konfederacji targowickiej z 1792 roku, której przywódcy poprosili Rosję o interwencję przeciwko reformom.
- Judasz: w kulturze europejskiej wyraz „judasz” stał się synonimem zdrajcy, ponieważ biblijny Judasz wydał Jezusa.
- Pokrewne: *zdradzić*, *zdradliwy*, *zdradziecki*. Zdrajcą bywa też szpieg działający na rzecz obcego państwa.
Czy zdrajca ma formę żeńską?
Istnieje forma „zdrajczyni”, poprawna, choć rzadsza niż rzeczownik męski, który bywa używany także o kobietach.
Czy to wulgarne słowo?
Nie. To wyraz bardzo mocny, nacechowany emocjonalnie, ale nie wulgarny. Użyty wobec kogoś jest jednak poważnym oskarżeniem.