Wydział na uczelni i w urzędzie
Wydział to wyodrębniona jednostka organizacyjna uczelni, urzędu lub firmy, zajmująca się określonym zakresem spraw.
Wydział to część większej całości, której przypisano osobny zakres obowiązków. Student studiuje na wydziale, petent załatwia sprawę w wydziale komunikacji, a oba słowa łączy ta sama idea podziału kompetencji. Bliskoznaczny jest dział, choć w zwykłej mowie wydział bywa większy i bardziej formalny, a jego nazwa często pojawia się na tabliczkach przy drzwiach urzędów i na stronach uczelni.
- Jednostka uczelni. *Wydział Prawa i Administracji ma swoją siedzibę w centrum.*
- Komórka urzędu. *Wydział Komunikacji wydaje prawa jazdy.*
- Część instytucji lub firmy. *Przeniesiono go do wydziału kadr.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wydział | wydziały |
| Dopełniacz | wydziału | wydziałów |
| Celownik | wydziałowi | wydziałom |
| Narzędnik | wydziałem | wydziałami |
| Miejscownik | wydziale | wydziałach |
Wydział w zdaniu
- Studiuje na wydziale chemii.Z nazwą uczelni używamy „na”, z urzędem raczej „w”: „w wydziale”.
- Pani z wydziału ewidencji poprosiła o dowód.Skrótowo mówi się też „wydział ewidencji”.
- Dziekan zarządza całym wydziałem.Narzędnik po czasowniku „zarządzać”.
Pochodzenie i pułapki
- Etymologia: od czasownika *wydzielić*, od przedrostka „wy-” i rdzenia „dział-”, który widać też w słowach *dział*, *dzielić*, *podział*.
- Wydział a faculty: po angielsku *faculty* znaczy często „kadra naukowa”. Polski wydział to jednostka organizacyjna, nie grono wykładowców.
- Pisownia: w „wydział” piszemy „ł”, a rodzaj męski odmieniamy regularnie: *wydziału*, *wydziale*. Rzeczownik pasuje do wzoru „dział”, tylko z przedrostkiem „wy-”.
Czy wydział i dział to to samo?
Nie dokładnie. Wydział jest zwykle większy i bardziej formalny, a dział to potocznie dowolna komórka firmy.
Kto kieruje wydziałem na uczelni?
Dziekan, któremu pomagają prodziekani. W urzędzie wydziałem zarządza zwykle naczelnik albo dyrektor.