Wolność: swoboda, o której pisano w hymnach
Wolność to stan niezależności i swobody działania, w którym człowiek nie podlega przymusowi ani niewoli.
Wolność to możliwość decydowania o sobie bez przymusu z zewnątrz. W polskiej tradycji to słowo jest jednym z najczęściej powtarzanych w pieśniach i hasłach, a mało które ma tyle znaczeń: od braku kajdan po swobodę wyboru. Z jej brakiem kojarzy się więzień, a z jej wyborem wola.
- Brak niewoli. *Po latach odzyskał wolność.*
- Swoboda w działaniu. *Wolność słowa chroni konstytucja.*
- Niezależność państwa. *Naród walczył o wolność.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wolność | wolności |
| Dopełniacz | wolności | wolności |
| Celownik | wolności | wolnościom |
| Narzędnik | wolnością | wolnościami |
| Miejscownik | wolności | wolnościach |
Wolność w zdaniu
- Wolność jednego człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się wolność drugiego.Popularna maksyma o wzajemnych granicach swobody.
- Wypuszczono go na wolność.Przyimek „na” oraz biernik wskazują kierunek: „na wolność”.
- Mam pełną wolność w wyborze zadań.Po „mieć” stoi biernik, a po „w” miejscownik: „w wyborze”.
Pochodzenie i pułapki
- Etymologia: od przymiotnika *wolny*, który ma ten sam rdzeń co wola; wolny jest ten, kto może działać zgodnie ze swoją wolą.
- Pisownia: rzeczowniki z końcówką „-ość” (*wolność*, *radość*, *miłość*) mają w dopełniaczu liczby mnogiej tę samą formę, co w liczbie pojedynczej: *wolności*.
- Przysłowie: *Wolnoć Tomku w swoim domku.* Dawne „wolnoć” znaczyło „wolno”, więc przysłowie mówi, że we własnym domu możesz robić, co chcesz.
Czym różni się wolność od swobody?
Wolność jest pojęciem szerszym i prawnym, a swoboda bywa potoczna i oznacza po prostu brak skrępowania, na przykład w ubiorze.
Czy „wolność” ma liczbę mnogą?
Tak, mówi się o wolnościach obywatelskich, politycznych czy religijnych, gdy mamy na myśli kilka różnych praw.