Woda: dlaczego „cicha woda brzegi rwie”?
Woda to przezroczysta ciecz niezbędna do życia, chemicznie tlenek wodoru H2O. Pokrywa większość powierzchni Ziemi.
Woda to słowo, bez którego trudno żyć. Choć kojarzy się z prostotą, polszczyzna wypełniła je przysłowiami i metaforami, w których woda oznacza zarówno spokój, jak i niebezpieczeństwo. Jest to też jedno z pierwszych słów, jakie poznają cudzoziemcy.
- Ciecz H2O. *Szklanka zimnej wody.*
- Zbiornik wodny. *Wędkarze siedzą nad wodą.*
- Płyn przemysłowy lub kosmetyczny. *Woda kolońska.*
- Pusty tekst (potocznie). *W tym referacie jest dużo wody.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | woda | wody |
| Dopełniacz | wody | wód |
| Celownik | wodzie | wodom |
| Biernik | wodę | wody |
| Narzędnik | wodą | wodami |
| Miejscownik | wodzie | wodach |
Przykłady użycia
- Nie pij wody z kranu bez filtrowania.Rada praktyczna.
- W wodzie odbijało się światło.Miejscownik: „w wodzie”.
- Pływali w wodach jeziora.Liczba mnoga w znaczeniu zbiorowym.
Przysłowia i frazy z wodą
- Cicha woda brzegi rwie — spokojny człowiek bywa niebezpieczny.
- Woda sodowa uderzyła do głowy — ktoś zadzierał nosa po sukcesie.
- Jak woda — o rzeczy, która łatwo i szybko znika, np. pieniądze.
- Wyjść z wody suchym — uniknąć kłopotów.
- Skład chemiczny wody to wodór i tlen, a w przyrodzie spotkamy ją w rzece, jeziorze i morzu, w kontraście do ognia.
- Woda występuje w trzech stanach skupienia: stałym jako lód, ciekłym i gazowym jako para wodna.
Dlaczego w miejscowniku jest „wodzie”, a nie „wodie”?
Przy końcówce -ie spółgłoska „d” zmienia się w „dz”: woda → wodzie. To klasyczna alternacja.
Czy liczba mnoga „wody” jest poprawna?
Tak, w znaczeniu rodzajów wód (mineralne, rzeczne) albo zbiorników, np. „wody terytorialne”.
Co oznacza „woda mineralna”?
Woda pochodząca z podziemnych źródeł, zawierająca naturalne sole mineralne, często gazowana.