Rzeka i jej odmiana: nad rzeką, w rzece
Rzeka to naturalny, płynący ciek wodny wpadający do morza, jeziora lub innej rzeki. W polszczyźnie najdłuższą rzeką jest Wisła.
Rzeka to wielki ciek wodny, który ma źródło, bieg i ujście. Najdłuższą rzeką Polski jest Wisła, licząca około tysiąca kilometrów, a drugą co do długości Odra. W języku wyraz bywa przenośny: rzeka ludzi, rzeka łez, rzeka gotówki.
- Naturalny ciek wodny. *Wisła to najdłuższa rzeka Polski.*
- Przenośnie: duża masa czegoś. *Rzeka samochodów płynęła autostradą.*
- Miejsce nad wodą. *Dzieci bawiły się nad rzeką.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | rzeka | rzeki |
| Dopełniacz | rzeki | rzek |
| Celownik | rzece | rzekom |
| Narzędnik | rzeką | rzekami |
| Miejscownik | rzece | rzekach |
Rzeka w zdaniach
- Przeszliśmy przez rzekę po moście.Biernik z przyimkiem „przez”.
- Mieszkam w domu nad rzeką.Narzędnik po „nad”.
- Z jego ust płynęła rzeka słów.Przenośnie: bez końca.
Rzeka w wyrażeniach i pisowni
- Płynąć pod prąd — działać wbrew większości; przeciwieństwo: *płynąć z prądem*.
- K : c — w celowniku i miejscowniku mówi się *rzece*, nie „rzeke”.
- Rzeczka — zdrobnienie: *rzeczka płynąca przez wieś*.
- Pokrewne: woda, morze i most.
Samo słowo *rzeka* ma rodzaj żeński, ale nazwy poszczególnych rzek mogą mieć inny: Dunaj i Ren są rodzaju męskiego, a Wisła i Odra żeńskiego. Przymiotnik od rzeki to *rzeczny*: *transport rzeczny*, *port rzeczny*, *ryba rzeczna*. W szkole uczy się, że rzeka ma źródło, bieg górny, środkowy i dolny oraz ujście, a jej zlewnia obejmuje wszystkie dopływy. Takie wyrażenia geograficzne pomagają opisać krajobraz naukowo.
Czym różni się rzeka od strumienia?
Strumień jest mniejszy i płytszy, rzeka większa i stała; granica bywa nieostra.
Gdzie wpada Wisła?
Do Zatoki Gdańskiej, czyli do Morza Bałtyckiego, w okolicach Gdańska.