Wniosek, czyli co z czegoś wynika
Wniosek to myśl wyciągnięta z faktów albo rozumowania, a także formalne pismo z prośbą skierowane do urzędu lub instytucji.
Wniosek ma dwa codzienne znaczenia: rezultat rozumowania i pismo kierowane do urzędu. Wnioski się wyciąga, a wnioski urzędowe się składa, więc jeden rzeczownik wymaga tu dwóch różnych czasowników. Pierwszy sens jest bliski dowodowi, bo dobry wniosek powinien na czymś się opierać, drugi wiąże się z biurokracją i formularzami, które trzeba wypełnić, podpisać i opatrzyć datą.
- Konkluzja. *Z badań płynie jeden wniosek: trzeba spać więcej.*
- Pismo z prośbą. *Wniosek o dowód osobisty składa się w urzędzie gminy.*
- Propozycja w obradach. *Poddano pod głosowanie wniosek o przerwę.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wniosek | wnioski |
| Dopełniacz | wniosku | wniosków |
| Celownik | wnioskowi | wnioskom |
| Narzędnik | wnioskiem | wnioskami |
| Miejscownik | wniosku | wnioskach |
Wniosek w zdaniu
- Wyciągnęliśmy z tego jedyny słuszny wniosek.Stała kolokacja z czasownikiem „wyciągać”.
- Złożył wniosek o stypendium.Zwrot urzędowy; nie mówimy „dał wniosek”.
- Na wniosek dyrektora spotkanie odwołano.Przyimek „na” oznacza tu „z inicjatywy”.
Rodzina wyrazów i pułapki
- Pochodzenie: rzeczownik pochodzi od czasownika *wnosić*, który znaczy „wnieść” dosłownie, a w przenośni „wywnioskować”, jak w zwrocie *wnoszę z tego, że…*.
- Pochodne: *wnioskować*, *wnioskowanie*, *wnioskodawca*, *wnioskowy*. Wszystko pisze się razem, a przedrostek „wy-” w „wywnioskować” oznacza dokończoną czynność.
- Składnia: mówimy *dojść do wniosku*, że… i *wyciągnąć wnioski*. Gdy ktoś uzgadnia stanowiska, kończy się to czasem zgodą, ale to już inny proces.
Czy poprawnie jest „dojść do wniosku”?
Tak, po przyimku „do” stoi dopełniacz: dojść do wniosku, że trzeba zmienić plan.
Kto to wnioskodawca?
Osoba lub instytucja, która składa wniosek, na przykład uczeń ubiegający się o stypendium albo firma starająca się o dotację. Adresatem wniosku bywa urząd, komisja albo zgromadzenie.