Zgoda: kiedy mówimy tak, a kiedy mamy na myśli pokój
Zgoda to wyrażenie przyzwolenia na coś albo stan harmonii między ludźmi. Używamy jej w sprawach codziennych, ale też w dokumentach i kontraktach.
Zgoda ma dwa oblicza: konkretne, jak podpis pod dokumentem, i abstrakcyjne, jak spokój w rodzinie. Łączy się z czasownikiem *zgodzić się* i z przymiotnikiem *zgodny*. Jedno słowo wystarcza, by zamknąć spór, a drugie, by go zacząć: „nie ma zgody”. W mowie używamy go też jako krótkiego okrzyku: Zgoda!
- Przyzwolenie, aprobata. *Rodzice wyrazili zgodę na wyjazd.*
- Brak sporu, harmonia. *W domu panuje zgoda.*
- Okrzyk potwierdzenia. *Zgoda, zaczynamy o ósmej.*
- Umowa, układ. *Doszli do zgody po długich negocjacjach.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zgoda | zgody |
| Dopełniacz | zgody | zgód |
| Celownik | zgodzie | zgodom |
| Biernik | zgodę | zgody |
| Narzędnik | zgodą | zgodami |
| Miejscownik | o zgodzie | o zgodach |
Przykłady użycia
- Potrzebuję twojej zgody na ten krok.Formalne, z dopełniaczem.
- Za zgodą dyrektora możesz wyjść wcześniej.Wyrażenie przyimkowe: za zgodą kogoś.
- Zgoda buduje, niezgoda rujnuje.Przysłowie, często cytowane w sporach rodzinnych.
Zgoda w wyrażeniach i przysłowiach
- Zgoda buduje, niezgoda rujnuje — przysłowie o sile współpracy.
- W zgodzie z kimś lub czymś — zgodnie z zasadami: *żyć w zgodzie z naturą*.
- Wyrazić zgodę — oficjalne sformułowanie, w mowie potocznej częściej mówi się *zgodzić się*.
- Bez zgody — wbrew woli: *wejść bez zgody właściciela*. Przeciwieństwo zgody to kłótnia, a jej pisemną formą bywa umowa.
Zgoda czy zgodnie?
Zgoda to rzeczownik, zgodnie to przysłówek: działać zgodnie z planem.
Czy w celowniku piszemy zgodzie? A w miejscowniku?
Tak: zgodzie, na przykład przyznać zgodzie pierwszeństwo. Forma jest identyczna z miejscownikiem, więc o przypadku decyduje przyimek lub czasownik w zdaniu.