Gatunek: biologia, muzyka i jakość towaru
Gatunek to grupa organizmów zdolnych do wydawania płodnego potomstwa, ale także rodzaj twórczości lub klasa jakości.
Gatunek pojawia się w biologii, literaturze, sklepie i sali kinowej. Dla biologa to podstawowa jednostka systematyki, dla krytyka filmowego — kategoria taka jak thriller lub komedia, a dla sprzedawcy — poziom jakości. W języku potocznym bliskie są mu wyrazy rodzaj i typ.
- Jednostka systematyczna. *Wilk i pies to dwa gatunki, choć blisko spokrewnione.*
- Kategoria twórczości. *Jazz to gatunek muzyczny o korzeniach afrykańskich.*
- Klasa jakości. *Kupił mąkę pierwszego gatunku.*
- Rodzaj, typ (ogólnie). *To inny gatunek ludzi.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | gatunek | gatunki |
| Dopełniacz | gatunku | gatunków |
| Celownik | gatunkowi | gatunkom |
| Biernik | gatunek | gatunki |
| Narzędnik | gatunkiem | gatunkami |
| Miejscownik | o gatunku | o gatunkach |
Przykłady użycia
- Ten gatunek ptaków jest pod ochroną.Ruchome e: gatunek → gatunku.
- Lubię filmy tego gatunku, zwłaszcza science fiction.Dopełniacz po „tego”: gatunku.
- Wino najwyższego gatunku podano do kolacji.Zwrot „najwyższego gatunku” oznacza najlepszą jakość.
Ruchome e i pokrewieństwo
Wyraz wywodzi się z niemieckiego *Gattung*, co znaczy „rodzaj”. W odmianie wypada -e-: gatunek → gatunku, a nie „gatuneku”. Spokrewnione są *gatunkowy* i *gatunkowo*. W biologii ważna jest też zasada, że gatunki mają nazwę łacińską złożoną z dwóch członów. Zob. też naturę, w której gatunki żyją.
Czy gatunek i rodzaj to synonimy?
Potocznie tak, ale w biologii rodzaj to wyższa kategoria: do jednego rodzaju należy wiele gatunków.
Co znaczy „gatunek pierwszej jakości”?
Najwyższą klasę produktu według przyjętych norm; zwrot stosowany w handlu.
Jak zapisać nazwę gatunku w biologii?
Po łacinie, kursywą, z dwoma członami: rodzaj wielką literą, epitet małą, np. *Canis lupus*.