Waga: przyrząd, ciężar i znak zodiaku
Waga to przyrząd do mierzenia masy, ale też ciężar ciała, znaczenie jakiejś sprawy oraz znak zodiaku.
Waga ma kilka zupełnie różnych znaczeń. Może być przyrządem w kuchni, ciężarem ciała, ważnością sprawy, a z wielką literą także znakiem zodiaku. Zawsze trzeba kierować się kontekstem.
- Przyrząd do ważenia. *Kuchenna waga elektroniczna.*
- Ciężar ciała. *Pilnuje wagi przed zawodami.*
- Znaczenie. *Sprawa wielkiej wagi.*
- Znak zodiaku. *Jest spod znaku Wagi.*
- Kategoria sportowa. *Waga ciężka w boksie.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | waga | wagi |
| Dopełniacz | wagi | wag |
| Celownik | wadze | wagom |
| Biernik | wagę | wagi |
| Narzędnik | wagą | wagami |
| Miejscownik | wadze | wagach |
Przykłady użycia
- Waga pokazała dwa kilogramy więcej.Potoczne, codzienne.
- Przywiązywał wielką wagę do punktualności.Utrwalony zwrot: przywiązywać wagę.
- Zawodnik walczy w wadze lekkiej.Zwróć uwagę na miejscownik „w wadze”.
Waga i wagi: kolokacje
- Przywiązywać wagę — uważać coś za ważne.
- Nabrać wagi — nabrać znaczenia lub przytyć (zależnie od kontekstu).
- Zachować wagę — nie przytyć.
- Pokrewne znaczeniowo są ciężar i masa, a słowo powaga pochodzi od tego samego rdzenia i oznacza wagę nadawaną sprawie.
- W boksie i zapasach wyróżnia się kategorie: piórkową, lekką, półśrednią, średnią i ciężką, a w kuchni korzysta się z wagi szalkowej lub elektronicznej.
- Dawne wagi szalkowe, ze znaną z symboliki sprawiedliwości dwiema szalami, stały się godłem sądów i prawa.
Czym różni się waga od masy?
Fizycy odróżniają masę (ilość materii) od ciężaru (siła grawitacji), ale w mowie codziennej obie nazywamy wagą.
Czy „waga” pisze się wielką literą?
Tylko jako nazwa znaku zodiaku, np. „urodzona w znaku Wagi”. W pozostałych znaczeniach małą literą.
Dlaczego „wadze”, a nie „wagie”?
Bo „g” przed końcówką -e zmienia się w „dz”, tak samo jak w słowie „droga”, które daje „drodze”.