Powaga ma w sobie wagę: skąd to słowo?
Powaga to poważny sposób bycia lub charakter sytuacji, a także autorytet i szacunek, jakim cieszy się osoba lub urząd.
Powaga pochodzi od *wagi*, więc dosłownie oznacza coś ważkiego. Podobnie łaciński *gravitas* znaczył „ciężar”, a stąd „poważny, dostojny”. Poważny człowiek ma w sobie ciężar, czyli dostojność. Odwrotnością powagi jest lekkość nastroju, którą dobrze oddaje żart, choć dobry żartowniś potrafi też zachować spokój, gdy sytuacja tego wymaga.
- Poważny sposób bycia. *Odpowiedział z powagą.*
- Doniosłość sytuacji. *Nie docenił powagi sytuacji.*
- Autorytet, szacunek. *Powaga urzędu zobowiązuje.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Uwaga |
|---|---|---|
| Mianownik | powaga | Powaga jest ważna. |
| Dopełniacz | powagi | Brak powagi. |
| Celownik | powadze | Dziwił się jego powadze. |
| Narzędnik | powagą | Mówił z powagą. |
| Miejscownik | powadze | Rozmawiali o powadze sytuacji. |
Powaga w zdaniu
- Zachowaj powagę, to uroczystość.Tryb rozkazujący; styl uroczysty.
- Powaga sytuacji wymaga szybkiej decyzji.Dopełniacz w wyrażeniu *powaga sytuacji*.
- Nie traktuj tego z taką powagą.Narzędnik po przyimku *z*.
Powaga w polszczyźnie i prawie
- Alternacja: w celowniku i miejscowniku *g* zmienia się w *dz*: *powaga* – *o powadze*, jak *waga* – *na wadze*.
- Prawo: *powaga rzeczy osądzonej* to zasada, że sprawy już prawomocnie rozstrzygniętej nie rozpatruje się ponownie.
- Rodzina wyrazów: *poważny*, *poważać* (szanować), *poważanie* (formuła listowna: *z poważaniem*), a także waga.
- Różnica: *powaga* to cecha, a *poważanie* to szacunek okazywany innej osobie.
Co znaczy „z poważaniem” na końcu listu?
Formułę grzecznościową wyrażającą szacunek; pochodzi od *poważać*, czyli darzyć kogoś powagą.
Czym różni się powaga od surowości?
Powaga to spokój i dostojeństwo wobec ważnej sprawy. Surowość oznacza brak łagodności wobec ludzi i bywa nieprzyjemna, choć czasem uzasadniona.