Chęć, ochota, ochotka: jak mówić o pragnieniu zrobienia czegoś
Chęć to pragnienie lub gotowość zrobienia czegoś. Zwykle występuje w liczbie pojedynczej, a w mnogiej pojawia się w zwrocie „dobre chęci”.
Chęć to wewnętrzny impuls, by coś zrobić. Nazwa pochodzi od czasownika „chcieć”, dlatego w pisowni zachowuje „ę”, które słychać w formie „chcę”. Bywa silna lub słaba, szczera lub udawana, a w tekstach urzędowych pojawia się w formule „wyrazić chęć”. W rozmowie z kolegą powiesz raczej, że masz na coś ochotę.
- Pragnienie, ochota. *Miał ogromną chęć, żeby wyjechać.*
- Gotowość do działania. *Wyraził chęć udziału w projekcie.*
- W zwrocie „z chęcią”: chętnie. *Z chęcią wam pomogę.*
- Liczba mnoga „dobre chęci”. *Dobre chęci nie wystarczą.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik (co?) | chęć | chęci |
| Dopełniacz (czego?) | chęci | chęci |
| Celownik (czemu?) | chęci | chęciom |
| Narzędnik (czym?) | chęcią | chęciami |
| Miejscownik (o czym?) | chęci | chęciach |
| Wołacz (o!) | chęci | chęci |
Przykłady użycia
- Nie mam dziś chęci na spacer.Konstrukcja „mieć chęć na coś” jest potoczna i naturalna.
- Z chęcią pójdę z wami do kina.„Z chęcią” pisze się rozdzielnie, w znaczeniu „chętnie”.
- Dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane.Przysłowie: same chęci nie wystarczą, liczą się czyny.
Rodzina słów
- Chcieć – czasownik: *chcę, chcesz, chce.*
- Chętny, chętnie – przymiotnik i przysłówek: *Chętnie przyjdę.*
- Ochota – synonim, nieco potoczniejszy: *Mam ochotę na kawę.*
- Pokrewne słowa: wola, pasja.
Czy „z chęcią” jest poprawne?
Tak, to zwrot w pełni poprawny. Synonimem jest „chętnie”, które brzmi nieco lżej.
Czy chęć ma liczbę mnogą?
Ma: „chęci”, zwłaszcza w zwrotach „dobre chęci” i „szczere chęci”.
Dlaczego piszemy „chęć” przez ę?
Bo rdzeń pochodzi od „chcieć”. W formie „chcę” słychać ę, a w rzeczowniku zachowuje się ono w pisowni: chęć, chętny, chętnie.