Stopa, stóp i stopy — jedno słowo, kilka znaczeń
Stopa to dolna część nogi, na której człowiek stoi, a także dawna jednostka długości i wskaźnik ekonomiczny, np. stopa procentowa.
Stopa to słowo, które zmienia znaczenie zależnie od dziedziny. Dla lekarza jest częścią ciała, dla ekonomisty wskaźnikiem, dla dawnego rzemieślnika miarą długości. W dopełniaczu liczby mnogiej samogłoska „o” zmienia się w „ó”: nie „stop”, lecz „stóp”. To jedna z pułapek tego rzeczownika.
- Dolna część nogi. *Boli mnie lewa stopa.*
- Jednostka długości, ok. 30 cm. *Wieża miała sto stóp wysokości.*
- Wskaźnik w ekonomii. *Rada podniosła stopy procentowe.*
- Poziom, stosunek. *Żyli na wysokiej stopie.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | stopa | stopy |
| Dopełniacz | stopy | stóp |
| Celownik | stopie | stopom |
| Biernik | stopę | stopy |
| Narzędnik | stopą | stopami |
| Miejscownik | stopie | stopach |
Przykłady użycia
- Rozmiar stopy mierzy się od pięty do palców.Język codzienny, kontekst obuwniczy.
- Bank centralny obniżył stopy procentowe.Zwykle w liczbie mnogiej w mediach ekonomicznych.
- Są ze sobą na stopie koleżeńskiej.Wyrażenie oznaczające rodzaj relacji.
Wyrażenia ze stopą
- Na stopie wojennej — w konflikcie z kimś.
- Na stopie przyjacielskiej — w dobrych, bliskich stosunkach.
- Od stóp do głów — całkowicie, w całości.
- Stopa życiowa — poziom zamożności społeczeństwa lub rodziny.
Łatwo pomylić stopę z nogą, bo w mowie potocznej mówimy „boli mnie noga”, mając na myśli stopę. Gdy chodzi o gospodarkę, ważne jest też, że procent i stopa tworzą pojęcie stopy procentowej.
Czy stopa i noga to to samo?
Nie. Stopa to najniższa część nogi, a noga obejmuje też udo, kolano i podudzie.
Jak brzmi dopełniacz liczby mnogiej?
„Stóp”, z „ó” — na przykład „ślady stóp”.