Noga: leg czy foot? Idiomy z nogą w roli głównej
Noga to kończyna dolna człowieka lub zwierzęcia, a także podpora mebla. W polszczyźnie obejmuje zarówno angielskie leg, jak i foot.
Noga jest jednym z najczęściej używanych słów w polskich idiomach. Po polsku jedno słowo zastępuje dwa angielskie, *leg* i *foot*, dlatego z kontekstu musisz wyczytać, czy chodzi o całą kończynę, czy tylko o stopę. W anatomii preferuje się dokładniejsze określenia.
- Kończyna dolna. *Złamał nogę na nartach.*
- Stopa (potocznie). *Zdjęła buty i wyciągnęła nogi.*
- Podpora mebla. *Krzesło ma cztery nogi.*
- W żargonie. *Dać nogę znaczy uciec.*
Odmiana z wymianami głosek
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | noga | nogi |
| Dopełniacz | nogi | nóg |
| Celownik | nodze | nogom |
| Narzędnik | nogą | nogami |
| Miejscownik | w nodze | w nogach |
Przykłady
- Bolała mnie lewa noga po maratonie.Neutralne zdanie, w którym „noga” oznacza całą kończynę.
- Wstał lewą nogą i nic mu nie wychodziło.Idiom: mieć zły dzień od rana.
- Wzięli nogi za pas, gdy zobaczyli psa.Zwrot „nogi za pas” oznacza szybką ucieczkę.
Idiomy z nogą
- Dać nogę — potocznie: uciec.
- Z nogi na nogę — niecierpliwie przestępować.
- Stanąć na nogi — wyzdrowieć albo wyjść z kryzysu.
- Kłamstwo ma krótkie nogi — nieprawda szybko wychodzi na jaw.
- Bliskie pojęcia to stopa i ręka, a w odmianie spotkasz „w nodze” i „nóg”.
Czy noga to to samo co stopa?
Nie zawsze. Stopa to dolny koniec nogi, a noga to cała kończyna, choć w mowie potocznej słowa się mieszają.
Co znaczy „podstawić komuś nogę”?
Dosłownie: sprawić, by się potknął. W przenośni: celowo zaszkodzić komuś, na przykład w pracy.
Dlaczego mówimy „w nodze”?
W miejscowniku g przechodzi w dz: noga — w nodze, tak jak droga — w drodze. W dopełniaczu liczby mnogiej o zmienia się w ó: nóg.