Statek: jednostka pływająca i dawne znaczenie
Statek to duża jednostka pływająca służąca do przewozu osób i towarów. W szerszym sensie mówi się też o statku kosmicznym i powietrznym.
Statek to największa i najbardziej znana jednostka pływająca cywilna. W prawie lotniczym samolot też bywa „statkiem powietrznym”, a w fantastyce naukowej pojawia się „statek kosmiczny”. Najczęściej statek pływa po morzu, ale spotykamy go także na rzekach i jeziorach. W przeciwieństwie do niego okręt jest wojskowy.
- Duża jednostka pływająca. *Statek wypłynął z Gdyni o świcie.*
- Pojazd kosmiczny. *Statek kosmiczny wylądował na Marsie.*
- Statek powietrzny. *Samolot jest statkiem powietrznym w terminologii prawnej.*
- Dawniej dobytek. *W starych tekstach „statki” to majątek.*
Odmiana rzeczownika (rodzaj męski)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | statek | statki |
| Dopełniacz | statku | statków |
| Celownik | statkowi | statkom |
| Narzędnik | statkiem | statkami |
| Miejscownik | statku | statkach |
| Wołacz | statku | statki |
Statek w zdaniu
- Statek wycieczkowy zacumował w porcie.Połączenie „statek wycieczkowy” jest bardzo częste.
- Załoga opuściła tonący statek.Odwołanie do morskiej tradycji: kapitan opuszcza go ostatni.
- Pływaliśmy statkiem po Wiśle.Narzędnik wskazuje środek transportu.
Statek, okręt, łódź
- Okręt to jednostka wojskowa, a statek to jednostka cywilna: pasażerska lub handlowa. Mówi się więc „okręt wojenny” i „statek pasażerski”.
- Łódź jest mniejsza, a jacht służy rekreacji i sportowi. Prom przewozi pojazdy i ludzi na krótkich trasach.
- Zwroty: *wejść na statek*, *statek zacumował*, *statek zatonął*, *statek-widmo* (żaglowiec błądzący bez załogi). Dawniej *statek* mógł też oznaczać majątek, dobytek.
Czy statek to to samo co okręt?
Nie. Okręt jest wojskowy, statek cywilny, choć w mowie potocznej bywają mylone.
Czy mówi się „na statku” czy „w statku”?
Poprawnie „na statku”. „W statku” brzmi dziwnie, chyba że o ładowni.
Jak nazywamy człowieka kierującego statkiem?
Kapitan. Pomaga mu załoga: pierwszy oficer, bosman, marynarze.