Data, nie dane: najczęstszy fałszywy przyjaciel dla anglojęzycznych
Data to oznaczenie dnia, miesiąca i roku, w którym coś się stało lub ma się stać; w angielskim „data” znaczy natomiast „dane”.
Data to oznaczenie konkretnego dnia: dnia, miesiąca i roku. W języku angielskim *data* to „dane”, a polska data to *date* – jeden z najczęstszych fałszywych przyjaciół. Słowo nie zawsze oznaczało kalendarz: wywodzi się z formuły listów.
- Oznaczenie dnia. *Data urodzenia: 5 maja 1990.*
- Termin. *Data zakończenia prac została przesunięta.*
- Termin ważności. *Sprawdź datę przydatności na opakowaniu.*
- Moment w historii. *Ta data na zawsze zmieniła bieg wojny.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik (co?) | data | daty |
| Dopełniacz (czego?) | daty | dat |
| Celownik (czemu?) | dacie | datom |
| Biernik (co?) | datę | daty |
| Narzędnik (czym?) | datą | datami |
| Miejscownik (o czym?) | dacie | datach |
Przykłady użycia
- Podaj datę swojego urodzenia.Standardowa formuła formularzy.
- List nosi datę dwudziestego marca.„Nosić datę” – być opatrzonym datą.
- W dacie ważności produktu brakuje dnia.Miejscownik: „w dacie” (t zmienia się w c).
Skąd data i jak jej używać
Słowo pochodzi z łaciny: *data* znaczy „dana, wręczona”. Dawne listy kończono formułą *data Romae* („dano w Rzymie”), a po niej pojawiał się dzień wystawienia. Stąd „data” jako oznaczenie dnia. Czasownik datować znaczy „opatrywać datą” lub „określać wiek”. Pamiętaj o zapisie: „5 maja 2025 r.”. Pokrewne pojęcia to dzień i termin. Uwaga: po polsku nie mówimy „data” na informacje komputerowe; używamy słowa „dane”.
Czy data i dane to to samo?
Nie. „Data” to oznaczenie dnia, a „dane” to informacje. W angielskim *data* znaczy właśnie „dane”.
Jak odmienić „data” w miejscowniku?
W dacie, o dacie. Zmiana t na c jest regularna.