Brat: syn tych samych rodziców, zakonnik i „brat łata”
Brat to chłopiec lub mężczyzna mający tych samych rodziców co ktoś inny. Słowem tym nazywa się też zakonnika oraz potocznie bliskiego kolegę.
Brat to chłopiec lub mężczyzna mający wspólnych z kimś rodziców. Słowo ma nieregularną odmianę: w wołaczu mówimy „bracie!”, a w liczbie mnogiej „bracia”, „braćmi”. Poza rodziną tak nazywa się też zakonników i serdecznych przyjaciół.
- Syn tych samych rodziców. *Mam starszego brata i młodszą siostrę.*
- Przyrodni, cioteczny, stryjeczny. *Brat cioteczny to syn ciotki, stryjeczny – syn stryja.*
- Zakonnik. *Brat Albert pomagał bezdomnym.*
- Potocznie: kumpel, zwrot do bliskiej osoby. *Brat, pomożesz mi z przeprowadzką?*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik (kto?) | brat | bracia |
| Dopełniacz (kogo?) | brata | braci |
| Celownik (komu?) | bratu | braciom |
| Narzędnik (z kim?) | bratem | braćmi |
| Miejscownik (o kim?) | bracie | braciach |
| Wołacz (o!) | bracie | bracia |
Przykłady użycia
- Jadę do brata na weekend.Neutralne, rodzinne użycie.
- Wracam z braćmi z wycieczki.Narzędnik liczby mnogiej: „braćmi”, nigdy „bratami”.
- To brat łata, na nim zawsze można polegać.Potoczne: „brat łata” to lojalny kumpel.
Bracia, siostry i zwroty
Odmiana „brat” jest nieregularna: forma „bracia” powstała ze zmianą rdzenia, a w mianowniku liczby mnogiej spotyka się też „bratowie”, ale tylko w tekstach dawnych. Przydatne zwroty: bratnia dusza (ktoś bardzo bliski duchowo), bratersko (po przyjacielsku), bratanek (syn brata). Obok brata stoi siostra, a z dalszej rodziny kuzyn i wuj.
Jak odmienić „brat” w liczbie mnogiej?
Bracia, braci, braciom, braci, braćmi, braciach, bracia.
Czy „brat” to wulgaryzm, gdy mówię do kolegi?
Nie, to potoczny zwrot. W formalnej rozmowie lepiej jednak użyć imienia.
Jak nazywa się syn mojego brata?
Bratanek. Córka brata to bratanica, a syn siostry to siostrzeniec.