Pakt: w pakcie, z diabłem i o nieagresji
Pakt to uroczysta umowa między państwami, organizacjami lub osobami, często o charakterze politycznym lub militarnym. Pochodzi od łacińskiego pactum.
Pakt zwykle oznacza umowę o dużej wadze. W historii Polski pojawia się w nazwach takich jak Pakt Ribbentrop-Mołotow czy Pakt Warszawski, a w literaturze w legendach o paktach z diabłem. Słowo brzmi poważnie i rzadko dotyczy zwykłych umów handlowych.
- Umowa międzynarodowa. *Pakt o nieagresji zawarto w 1939 roku.*
- Uroczyste porozumienie. *Pakt stabilizacyjny dla finansów publicznych.*
- Legendarny układ. *Faust zawarł pakt z diabłem.*
- Porozumienie nieformalne. *Zawarli pakt milczenia.*
Odmiana z wymianą kt–kcie
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | pakt | pakty |
| Dopełniacz | paktu | paktów |
| Celownik | paktowi | paktom |
| Narzędnik | paktem | paktami |
| Miejscownik | w pakcie | w paktach |
W zdaniu
- Państwa podpisały pakt o współpracy.Przyimek „o” i miejscownik w nazwie dokumentu.
- W pakcie znalazło się kilka tajnych klauzul.Miejscownik brzmi „w pakcie”, nie „w paktu”: kt przechodzi w kcie.
- Zawarli pakt, że nikomu nie powiedzą.Użycie potoczne i żartobliwe.
Pakt i pokrewne słowa
Słowo przyszło z łaciny, od *pactum*, czyli „umowa”, a ono od czasownika *pacisci*, „układać się”. Rdzeń ten ma też *pax*, „pokój”. Nazwę „pakt” rezerwujemy dla porozumień o większym ciężarze niż zwykła umowa. Pakt często tworzy sojusz lub zabezpiecza pokój. W historii znasz też Pakt Warszawski, który w latach 1955–1991 łączył państwa bloku wschodniego. Uwaga na miejscownik: „w pakcie”, a nie „w paktu”.
Czym pakt różni się od umowy?
Pakt jest uroczystszy i zwykle dotyczy państw lub poważnych spraw. Umowa to pojęcie ogólne.
Czy pakt może dotyczyć osób prywatnych?
Tak, ale zwykle w przenośni lub żartobliwie, na przykład „pakt między przyjaciółmi”. Zwykłe porozumienia nazywa się umowami.
Dlaczego „w pakcie”?
W miejscowniku zbitka „kt” przechodzi w „kcie”, jak w „fakt — w fakcie”.