Nadepnąć komuś na odcisk — skąd to wyrażenie?
Odcisk to ślad wciśnięty w powierzchnię, np. palca lub stopy. Oznacza też bolesne zgrubienie skóry, zwykle na stopie.
Odcisk to ślad zostawiony przez przyciśnięcie jednego przedmiotu do drugiego. Odciski palców są niepowtarzalne, bo wzór listewek skórnych kształtuje się jeszcze przed urodzeniem i różni się nawet u bliźniąt jednojajowych. Wzór tworzy się na opuszkach każdego palca.
- Ślad palca lub dłoni. *Policja zabezpieczyła odciski na szklance.*
- Ślad stopy lub zwierzęcia. *W piasku został odcisk buta.*
- Zgrubienie skóry. *Nowe buty zrobiły mi odcisk na pięcie.*
- Odbicie pieczęci. *Na dokumencie widać wyraźny odcisk.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | odcisk | odciski |
| Dopełniacz | odcisku | odcisków |
| Celownik | odciskowi | odciskom |
| Narzędnik | odciskiem | odciskami |
| Miejscownik | odcisku | odciskach |
| Wołacz | odcisku! | odciski! |
Odcisk w zdaniu
- Technik pobrał odciski palców.Zawsze w liczbie mnogiej w kontekście kryminalistyki.
- Czuję odcisk w prawym bucie.Potocznie o otarciu lub nagniotku.
- Nadepnął mi na odcisk, wspominając tamtą sprawę.Przenośnie: poruszył czuły temat.
Nadepnąć komuś na odcisk
Ten związek frazeologiczny znaczy: urazić kogoś, poruszając sprawę, która go boli. Dosłowny sens jest łatwy do wyobrażenia — stopa z odciskiem reaguje na każdy nacisk. Rodzina słów: odcisnąć, odciskać, odcisk. Odcisk nie jest jednak tym samym co ślad, który może być dowolnym znakiem, także niewidocznym.
Daktyloskopia, czyli nauka o liniach papilarnych, rozwinęła się w XIX wieku. Do dziś odciski palców służą w kryminalistyce, w kontroli granicznej i w czytnikach odblokowujących telefony.
Najczęstsze pytania
Czy odciski palców mogą się zmieniać?
Wzór pozostaje taki sam przez całe życie, choć głębokie rany mogą go uszkodzić.
Co zrobić z odciskiem na stopie?
Wygodne obuwie i plastry hydrokoloidowe pomagają; uporczywy odcisk warto pokazać lekarzowi lub podologowi.