Oblicze: słowo o twarzy, którego nie użyjesz w sklepie
Oblicze to książkowe lub podniosłe określenie twarzy; w przenośni także charakter, wygląd lub natura czegoś, na przykład oblicze epoki.
Oblicze brzmi podniośle i raczej nie nadaje się do rozmowy w kolejce do kasy. Ten rzeczownik oznacza twarz, ale dopiero wtedy, gdy mówimy o niej uroczyście, z szacunkiem lub w kontekście religijnym. W przenośni opisuje też charakter całych zjawisk.
- Twarz (styl podniosły). *Na obliczu staruszka malował się spokój.*
- Charakter zjawiska. *Wojna zmieniła oblicze miasta.*
- Postać lub wizerunek. *Oblicze Madonny zdobiło ołtarz.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | oblicze | oblicza |
| Dopełniacz | oblicza | oblicz |
| Celownik | obliczu | obliczom |
| Narzędnik | obliczem | obliczami |
| Miejscownik | o obliczu | o obliczach |
Oblicze w zdaniu
- W obliczu zagrożenia zachowali zimną krew.Zwrot „w obliczu” znaczy „wobec”.
- Politycy pokazują różne oblicza w zależności od publiczności.Znaczenie przenośne, liczba mnoga.
- Spojrzał jej w oblicze i zamilkł.Styl książkowy, literacki.
Frazeologia i pochodzenie
Wyraz tworzą przedrostek *o-* i rdzeń *lice*, czyli dawny synonim policzka i twarzy. Dziś mocno zachował się w zwrotach: w obliczu (wobec), stanąć twarzą w twarz, zmienić oblicze czy ukazać prawdziwe oblicze. Oblicze to bardziej wzniosła wersja twarzy, podobnie jak „lico” jest wersją książkową. Poeci chętnie piszą o obliczu bogini, a historycy o obliczu epoki, rzadko jednak o obliczu sąsiada. Ostrożnie z użyciem: w mowie codziennej brzmi wręcz komicznie, więc używamy go w tekstach uroczystych.
Czy oblicze to to samo co twarz?
Znaczenie jest zbliżone, ale oblicze należy do stylu wysokiego i jest używane rzadziej.
Co znaczy „w obliczu”?
To przyimkowy zwrot oznaczający „wobec” lub „w sytuacji, gdy coś się zbliża”, na przykład w obliczu kryzysu.