Ratunek! Co znaczy to słowo i skąd się wzięło?
Ratunek to pomoc udzielana komuś w niebezpieczeństwie, a także sposób wyjścia z trudnej sytuacji. Wołamy go w sytuacji zagrożenia życia.
Ratunek to jedno z tych słów, które najczęściej słyszymy w formie okrzyku. Rzeczownik jest utworzony od czasownika *ratować*, czyli „ocalać, wyciągać z opresji”. Dzięki temu pokrewne są też *ratownik*, *ratowniczy* i *ratownictwo*.
- Pomoc w niebezpieczeństwie. *Wezwano pogotowie na ratunek.*
- Wyjście z trudnej sytuacji. *Pożyczka okazała się naszym ratunkiem.*
- Okrzyk o pomoc. *Ratunku! Tonę!*
- Szansa na uratowanie czegoś. *Dla tej firmy nie ma już ratunku.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | ratunek | ratunki |
| Dopełniacz | ratunku | ratunków |
| Celownik | ratunkowi | ratunkom |
| Biernik | ratunek | ratunki |
| Narzędnik | ratunkiem | ratunkami |
| Miejscownik | o ratunku | o ratunkach |
Ratunek w zdaniu
- Wezwała pomoc, bo nie widziała innego ratunku.Dopełniacz po „nie widziała”.
- Ratunku! Pali się!Okrzyk ma formę dopełniacza, bo domyślnie znaczy „potrzebuję ratunku”.
- Na ratunek ruszyła straż pożarna.Wyrażenie „na ratunek” wskazuje cel działania.
Ratunek, pomoc i okrzyk
Okrzyk Ratunku! to dopełniacz: wywołuje wyraz domyślny, czyli „pomoc, ratunku potrzebuję”. W podobny sposób mówimy *Pomocy!* i *Na pomoc!*. Pamiętaj o przyimku: *ruszyć na ratunek*, *przyjść z ratunkiem*, *szukać ratunku*. Przysłowie „prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie” przypomina, że w trudnym momencie widać, kto pospieszy z ratunkiem. W szpitalach i na drogach działa też numer alarmowy, a słowo *pogotowie ratunkowe* jest oficjalną nazwą służby. Częsty błąd to forma „ratunka”, której w polszczyźnie nie ma, bo dopełniacz brzmi tylko *ratunku*.
Dlaczego mówimy „Ratunku!”, a nie „Ratunek!”?
Bo okrzyk ma formę dopełniacza, jak w „Pomocy!”. Takie okrzyki są utrwalone.
Czy „ratunek” i „pomoc” to synonimy?
Częściowo. Ratunek zakłada niebezpieczeństwo, a pomoc może dotyczyć codziennych spraw.