Obiad w Polsce: kiedy jest i czym różni się od kolacji?
Obiad to główny, najobfitszy posiłek dnia, jedzony w środku dnia lub po południu, zwykle złożony z zupy i drugiego dania.
Obiad w polskim domu to nie tylko jedzenie, ale rytuał. Dla wielu Polaków prawdziwy obiad musi zawierać zupę, a niedzielny jest świętem rodzinnym. Rzeczownik jest rodzaju męskiego i ma wymianę głosek, którą łatwo przeoczyć: *o obiedzie*.
- Główny posiłek dnia. *Obiad będzie o trzeciej.*
- Posiłek okolicznościowy. *Obiad weselny trwał kilka godzin.*
- Zestaw dań w stołówce lub barze. *Obiad domowy za dwadzieścia złotych.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | obiad | obiady |
| Dopełniacz | obiadu | obiadów |
| Celownik | obiadowi | obiadom |
| Biernik | obiad | obiady |
| Narzędnik | obiadem | obiadami |
| Miejscownik | o obiedzie | o obiadach |
Obiad w zdaniu
- Chodź na obiad, zupa stygnie!Zaproszenie do stołu, potocznie.
- Przy obiedzie rozmawiamy o minionym dniu.Zwróć uwagę na miejscownik z „e”.
- Zrobiłam obiad z dwóch dań.Czasownik „zrobić” + biernik; mówi się też „ugotować obiad”.
Pory dnia i posiłki
Prasłowiańskie *obědъ* składało się z przedrostka *ob-* i czasownika oznaczającego jedzenie, a podobnie brzmi rosyjskie „obied”. W polskich domach pora obiadu zależy od regionu i rytmu pracy: bywa to godzina 13–15, a nowoczesne rodziny jedzą często dopiero wieczorem. Jeśli szukasz sąsiednich posiłków, zajrzyj do haseł kolacja i posiłek.
Warto też zapamiętać zwrot *obiad nie wyszedł*, czyli się nie udał, oraz *obiad z odgrzewania*, który bywa smaczniejszy następnego dnia, zwłaszcza gdy mowa o bigosie.
Czym obiad różni się od lunchu?
W Polsce „lunch” to zwykle lekki, szybki posiłek w pracy, a obiad to pełny, domowy zestaw dań.
Dlaczego mówimy „o obiedzie”, a nie „o obiadzie”?
Bo w miejscowniku a zmienia się w e: zjawisko to dotyczy też wyrazów typu „sąsiad – o sąsiedzie”.