Obcy: ktoś nieznany, coś dalekiego i kosmita

Obcy opisuje wszystko, co jest poza kręgiem swoich. Mówimy tak o człowieku, którego nie znamy, o języku, którego się nie uczyliśmy, i o istocie z innej planety. Rzeczownik pochodzi od przymiotnika, więc obie funkcje odmienia się tak samo.

• Nieznany. *Obcy mężczyzna zapukał do drzwi.*
• Zagraniczny, nie swój. *Uczę się obcego języka.*
• Istota z kosmosu. *Film „Obcy” stał się klasyką grozy.*
• Nieswój, niepasujący. *Czuł się obcy w nowym mieście.*

Odmiana przymiotnika

Przykłady

• Obcy ludzie często pomagają bardziej niż swoi.Rzeczownik w mianowniku liczby mnogiej.
• Nic, co ludzkie, nie jest mi obce.Cytat z Terencjusza, zwrot „nie jest mi obce” znaczy „rozumiem to”.
• W obcym kraju czuł się samotny.Miejscownik przymiotnika: „w obcym kraju”.

Obcy czy cudzy?

Obcy znaczy „nieznany, nie nasz”, a cudzy to „należący do kogoś innego”. Książka z biblioteki jest cudza, ale niekoniecznie obca. Znajomy to jego przeciwieństwo, a w towarzyskim sensie przeciwieństwem bywa też gość, czyli ktoś obcy, ale zaproszony. Pisownia: „nieobcy” razem znaczy „nieznany sobie”, zwłaszcza w zdaniu „jest mi to nieobce”, natomiast „nie obcy, lecz własny” piszemy osobno przy zestawieniu przeciwstawnym.