Gość: od starożytnego wroga do miłego odwiedzającego
Gość to osoba, która odwiedza kogoś lub korzysta z czyjejś gościnności. Potocznie „gość” to też po prostu mężczyzna, facet.
Gość to ktoś, kto przychodzi do nas z wizytą albo korzysta z naszej gościnności. Wyraz jest niezwykle stary: prasłowiańskie *gostь* jest spokrewnione z angielskim *guest*, niemieckim *Gast* i łacińskim *hostis*, które znaczyło „obcy” i „wróg”. Kiedyś ten sam wyraz mógł więc oznaczać zarówno przybysza, jak i kogoś niebezpiecznego.
- Osoba odwiedzająca. *Mamy dziś niespodziewanego gościa.*
- Klient hotelu lub restauracji. *Goście hotelowi mogą korzystać z basenu.*
- Zaproszony uczestnik. *Gościem programu będzie znany aktor.*
- Facet (potocznie). *Jakiś gość pytał o ciebie, a ten facet wyglądał podejrzanie.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | gość | goście |
| dopełniacz | gościa | gości |
| celownik | gościowi | gościom |
| biernik | gościa | gości |
| narzędnik | gościem | gośćmi |
| miejscownik | gościu | gościach |
Przykłady użycia
- Zapraszam, jesteś u nas najmilszym gościem.Uprzejme, grzecznościowe sformułowanie.
- Ten gość nie wie, co robi.Potocznie, trochę lekceważąco; „gość” = facet.
- Mamy czworo gości na obiedzie.Liczebnik zbiorowy: „czworo” zamiast „czterech”.
Przysłowia i zwroty
- Gość w dom, Bóg w dom — gościa należy przyjmować z szacunkiem.
- Niezapowiedziany gość — ktoś, kto zjawia się bez uprzedzenia.
- Być gościem — nie czuć się u siebie, być u kogoś tymczasowo.
- Gość honorowy — osoba, której oddaje się szczególne względy.
- Gość i kolega to nie to samo: gość odwiedza, a kolega to ktoś, z kim łączy nas wspólna praca lub nauka.
Dlaczego „gośćmi”, a nie „gościami”?
Tak brzmi poprawny narzędnik liczby mnogiej: „z gośćmi”. Forma „gościami” jest błędna.
Co znaczy „gość” w młodzieżowej polszczyźnie?
To po prostu „facet” lub „typ”. Może być neutralne, ale bywa też lekceważące.