Kurczak: ptak, mięso i słowo o dwóch twarzach
Kurczak to młody ptak z rodziny kur, a także jego mięso używane w kuchni. Potocznie dotyczy też dorosłego drobiu rzeźnego.
Na obiad zamawiasz kurczaka z pieca. Wykrzyknik „kurczę!” to eufemizm, czyli łagodna zamiana wulgarnego przekleństwa, a nie dosłowne wołanie do ptaka. Słowo pochodzi od „kurczę”, młodego ptaka z rodziny kur.
- Młoda kura. *Kurczak biega po podwórku.*
- Mięso z kury. *Kurczak pieczony w ziołach.*
- Danie. *Zupa z kurczaka.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kurczak | kurczaki |
| Dopełniacz | kurczaka | kurczaków |
| Celownik | kurczakowi | kurczakom |
| Biernik | kurczaka | kurczaki |
| Narzędnik | kurczakiem | kurczakami |
| Miejscownik | kurczaku | kurczakach |
Przykłady użycia
- Upiekę kurczaka na niedzielę.Biernik żywotny równy dopełniaczowi.
- Dzieci karmią kurczaki ziarnem.Znaczenie ptaka.
- Kurczak z rożna to klasyk polskich bufetów.Rzeczownik w mianowniku, przenośny nastrój.
Kurczak, kura i kurczę
Tych słów nie wolno mylić. Kura to dorosła samica ptaka, kogut to samiec, a kurczę to młode. Jeśli mówimy o mięsie, wystarczy *kurczak*, a o zupie *rosół z kury*. Wykrzyknik kurczę (także kurczę blade) jest łagodną zamianą mocniejszego słowa, więc nie jest wulgarny. Warto znać też kurkę: to zdrobnienie od *kura*, ale także nazwa jadalnego grzyba, który nie ma z drobiem nic wspólnego poza kolorem i nazwą. Kura składa jajo, a mięso z kurczaka jest chude i szybko się piecze. W miejscowniku końcówka to -u: *o kurczaku*, *w kurczaku*. W sklepach spotkasz określenia *kurczak z fermy* i *kurczak wiejski*, które różnią się warunkami hodowli. Młody kurczak bywa nazywany też kurczątkiem, a zdrobnienie jest często używane w kontekście Wielkanocy.
Czy „kurczę” to przekleństwo?
To łagodny wykrzyknik, eufemizm używany zamiast mocniejszych słów.
Czym się różni kurczak od kury?
Kurczak to młody osobnik lub jego mięso, kura to dorosła samica.