Mięso: od surowego kawałka do „mięsa armatniego”
Mięso to miękkie tkanki zwierząt, zwłaszcza mięśnie, jadane przez ludzi. Przenośnie także miąższ owoców oraz, w wyrażeniu „mięso armatnie”, żołnierze.
Mięso to tkanki zwierzęce, które jemy po obróbce: wołowina, wieprzowina, drób i dziczyzna. Najsmutniejsze znaczenie ma „mięso armatnie”, czyli żołnierze posyłani na pewną śmierć jak surowiec. Słowo pochodzi od prasłowiańskiego *męso* i jest spokrewnione z rosyjskim *мясо*.
- Pokarm zwierzęcego pochodzenia. *Do obiadu było pieczone mięso z ziemniakami.*
- Mięśnie i tkanka (potocznie). *Ma dużo mięsa na kościach* — jest dobrze zbudowany.
- Miąższ owocu lub warzywa. *Mięso gruszki jest soczyste.*
- Wyrażenie „mięso armatnie”. Ludzie wysyłani do walki bez szans.
Odmiana (liczba pojedyncza i mnoga)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | mięso | mięsa |
| Dopełniacz | mięsa | mięs |
| Celownik | mięsu | mięsom |
| Biernik | mięso | mięsa |
| Narzędnik | mięsem | mięsami |
| Miejscownik | (o) mięsie | (o) mięsach |
Przykłady
- Kupiłem kilo mielonego mięsa na kotlety.Dopełniacz po mierniku („kilo”).
- Nie jem mięsa, bo jestem wegetarianinem.Dopełniacz po zaprzeczeniu.
- W rosole pływały kawałki mięsa.Neutralny opis potrawy.
Pisownia i frazeologia
- Litera ę zostaje w całej rodzinie słów: mięsny, mięsień, mięsiwo. Nie zamieniaj jej na *en* ani na *ą*.
- Mięso na gulasz, mięso rosołowe, mięso mielone — nazwy handlowe według przeznaczenia kulinarnego.
- Do mięsa zalicza się wołowinę, wieprzowinę i drób, na przykład kurczaka; ryby traktuje się zwykle osobno. W polskiej kuchni mięso gra od wieków główną rolę.
Czy mięso pisze się przez ę czy en?
Przez ę, bo to prasłowiańska samogłoska nosowa, która w polszczyźnie zachowała zapis ę.
Czym różni się mięso od mięsa mielonego?
Mięso mielone to mięso rozdrobnione przez maszynkę, na przykład na kotlety.
Co to jest „mięso armatnie”?
Przenośnia o żołnierzach traktowanych jak materiał do poświęcenia, bez szans na przeżycie.